Σε αυτή την κατήχηση που είναι αφιερωμένη στη Δογματική Εντολή για την Εκκλησία, Lumen gentium, ο Πάπας Λέων XIV επαναφέρει στο επίκεντρο την αντίληψη της Εκκλησίας ως Λαού του Θεού, μιας ζωντανής κοινότητας στην οποία όλοι οι βαπτισμένοι μοιράζονται την ίδια αξιοπρέπεια και αποστολή. Μακριά από μια παθητική αντίληψη, ο Άγιος Πατέρας υπογραμμίζει ότι κάθε χριστιανός συμμετέχει ενεργά στο σωτήριο έργο του Χριστού, χάρη στο Βάπτιση και το Επιβεβαίωση, οι οποίοι τον εντάσσουν στο ιερατείο, την προφητεία και τη βασιλεία τους.
Η συμμετοχή αυτή δεν είναι συμβολική, αλλά συγκεκριμένη: εκφράζεται στη μυστηριακή ζωή, ειδικά στην Ευχαριστία, στην προσευχή, στην καθημερινή μαρτυρία και στη δέσμευση προς την πίστη. Επιπλέον, ο Λέων XIV τονίζει τον ρόλο του sensus fidei, αυτή η υπερφυσική αίσθηση της πίστης που, καθοδηγούμενη από το Άγιο Πνεύμα, επιτρέπει σε ολόκληρο το Λαό του Θεού να αναγνωρίζει και να βιώνει την αποκαλυφθείσα αλήθεια σε κοινωνία με το Μαγιστήριο.
Στο πλαίσιο αυτό, ο Πάπας υπενθυμίζει ότι ολόκληρη η Εκκλησία –από τους ποιμένες έως τους λαϊκούς πιστούς– καλείται να αναλάβει ενεργό ρόλο στην ευαγγελιοποίηση. Τα διάφορα χαρίσματα και οι κλήσεις, συμπεριλαμβανομένης της αφιερωμένη ζωή και οι οργανωτικές δομές, αποκαλύπτουν τον πλούτο και τη ζωτικότητα αυτού του ιερατικού και προφητικού λαού, ο οποίος έχει κληθεί να δώσει μια συνεπή μαρτυρία για τον Χριστό στον κόσμο.
«Αγαπητοί αδελφοί και αδελφές, καλημέρα και καλώς ήρθατε!
Σήμερα θα ήθελα να επανέλθω στο δεύτερο κεφάλαιο του Συνταγματικού Συμβουλίου Lumen gentium (LG), αφιερωμένο στην Εκκλησία ως λαό του Θεού.
Ο μεσσιανικός λαός (LG, 9) λαμβάνει από τον Χριστό τη συμμετοχή στο ιερατικό, προφητικό και βασιλικό έργο, μέσα από το οποίο πραγματοποιείται η σωτηριακή αποστολή Του. Οι Πατέρες της Συνόδου διδάσκουν ότι ο Κύριος Ιησούς έχει θεσπίσει, μέσω της νέας και αιώνιας Διαθήκης, μια βασιλεία ιερείς, καθιστώντας τους μαθητές Του «βασιλικό ιερατείο» (1 Πέτ. 2,9· βλ. 1 Πέτ. 2,5· Αποκ. 1,6). Αυτή η κοινή ιεροσύνη των πιστών απονέμεται με το Βάπτισμα, το οποίο μας καθιστά ικανούς να λατρεύουμε τον Θεό εν πνεύματι και αληθεία και να «ομολογούμε ενώπιον των ανθρώπων την πίστη που έλαβαν από τον Θεό μέσω της Εκκλησίας» (LG, 11).
Επιπλέον, μέσω του μυστηρίου της Επαλήθευσης, όλοι οι βαπτισμένοι «συνδέονται στενότερα με την Εκκλησία, εμπλουτίζονται με μια ιδιαίτερη δύναμη του Αγίου Πνεύματος και, ως εκ τούτου, υποχρεώνονται πιο αυστηρά να διαδίδουν και να υπερασπίζονται την πίστη, ως αληθινοί μάρτυρες του Χριστού, με τον λόγο και με τα έργα» (ibid.). Αυτή η αφιέρωση αποτελεί τη βάση της κοινής αποστολής που ενώνει τους χειροτονημένους ιερείς και τους λαϊκούς πιστούς.
Παρεμπιπτόντως, ο Πάπας Φραγκίσκος παρατήρησε τα εξής: «Όταν κοιτάζουμε τον Λαό του Θεού, θυμόμαστε ότι όλοι εισερχόμαστε στην Εκκλησία ως λαϊκοί. Το πρώτο μυστήριο, αυτό που σφραγίζει για πάντα την ταυτότητά μας και για το οποίο θα πρέπει να είμαστε πάντα υπερήφανοι, είναι το Βάπτισμα. Μέσω αυτού και με το χρίσμα του Αγίου Πνεύματος, (οι πιστοί) “αφιερώνονται ως πνευματικό οίκο και ιερό ιερατείο” (LG 10), και έτσι όλοι αποτελούμε τον Άγιο Πιστό Λαό του Θεού» (επιστολή προς τον πρόεδρο της Ποντιφικής Επιτροπής για τη Λατινική Αμερική, 19 Μαρτίου 2016).
Η άσκηση του βασιλικού ιερατείου πραγματοποιείται με πολλούς τρόπους, οι οποίοι όλοι αποσκοπούν στην αγιασμό μας, κυρίως μέσω της συμμετοχής μας στην προσφορά της Ευχαριστίας. Μέσω της προσευχής, της ασκητικής ζωής και της ενεργού αγάπης, δίνουν μαρτυρία για μια ζωή που έχει ανανεωθεί από τη χάρη του Θεού (βλ. LG, 10). Όπως συνοψίζει η Σύνοδος, «ο ιερός και οργανικά δομημένος χαρακτήρας της ιερατικής κοινότητας υλοποιείται μέσω των μυστηρίων και των αρετών» (LG, 11).
Οι πατέρες της Συνόδου διδάσκουν επίσης ότι ο άγιος λαός του Θεού συμμετέχει επίσης στην προφητική αποστολή του Χριστού (βλ. LG, 12). Σε αυτό το πλαίσιο εισάγει το σημαντικό θέμα της έννοιας της πίστης και της συναίνεσης των πιστών.
Η Δογματική Επιτροπή της Συνόδου διευκρίνιζε ότι αυτό sensus fidei «είναι σαν μια ικανότητα ολόκληρης της Εκκλησίας, χάρη στην οποία αναγνωρίζει με την πίστη της την αποκαλυφθείσα διδασκαλία, διακρίνοντας το αληθινό από το ψευδές στα θέματα της πίστης, και ταυτόχρονα εμβαθύνει σε αυτήν και την εφαρμόζει πληρέστερα στη ζωή» (βλ. Acta Synodalia, III/1, 199). Η αίσθηση της πίστης ανήκει, επομένως, σε κάθε πιστό όχι ως άτομο, αλλά ως μέλος του λαού του Θεού στο σύνολό του.
Lumen gentium εστιάζει την προσοχή σε αυτή την τελευταία πτυχή και τη συνδέει με την αλάθητοτητα της Εκκλησίας, στην οποία ανήκει και η αλάθητοτητα του Ρωμαίου Ποντίφικα, καθώς την υπηρετεί. «Το σύνολο των πιστών, που έχουν το χρίσμα του Αγίου (βλ. 1 Ιωάν. 2,20 και 27), δεν μπορεί να πέσει σε πλάνη όταν πιστεύει, και αυτό το ιδιαίτερο προνόμιό τους εκδηλώνεται μέσω της υπερφυσικής αίσθησης της πίστης ολόκληρου του λαού, από τους Επισκόπους μέχρι και τους τελευταίους λαϊκοί πιστοί »δίνει την καθολική συναίνεσή του σε θέματα πίστης και εθίμων» (LG, 12).
Η Εκκλησία, επομένως, ως κοινωνία των πιστών, η οποία περιλαμβάνει προφανώς και τους ποιμένες, δεν μπορεί να πλανηθεί στην πίστη: το όργανο αυτής της ιδιότητάς της, που βασίζεται στο χρίσμα του Αγίου Πνεύματος, είναι η υπερφυσική αίσθηση της πίστης ολόκληρου του λαού του Θεού, η οποία εκδηλώνεται στη συναίνεση των πιστών. Από αυτή την ενότητα, την οποία διαφυλάσσει το Εκκλησιαστικό Μαγιστήριο, συνάγεται ότι κάθε βαπτισμένο πρόσωπο αποτελεί ενεργό υποκείμενο της ευαγγελιοποίησης, καλούμενο να δώσει συνεπή μαρτυρία για τον Χριστό σύμφωνα με το προφητικό χάρισμα που ο Κύριος εμφυσά σε ολόκληρη την Εκκλησία Του.
Το Άγιο Πνεύμα, που μας έρχεται από Ο Αναστημένος Ιησούς, μοιράζει πράγματι «μεταξύ των πιστών κάθε κατάστασης, διανέμοντας σε καθέναν σύμφωνα με τη θέλησή Του (1 Κορ. 12,11) τα χαρίσματά Του, με τα οποία τους καθιστά ικανούς και έτοιμους να ασκούν τα διάφορα έργα και καθήκοντα που είναι χρήσιμα για την ανανέωση και τη μεγαλύτερη οικοδόμηση της Εκκλησίας» (LG, 12). Μια ιδιαίτερη απόδειξη αυτής της χαρισματικής ζωτικότητας προσφέρεται από την αφιερωμένη ζωή, η οποία συνεχώς αναβλύζει και ανθίζει χάρη στη δράση της χάρης. Επίσης οι μορφές εκκλησιαστικής οργάνωσης αποτελούν λαμπρό παράδειγμα της ποικιλίας και της δημιουργικότητας των πνευματικοί καρποί για την οικοδόμηση του Λαού του Θεού.
Αγαπητοί μου, ας ξυπνήσουμε μέσα μας τη συνείδηση και την ευγνωμοσύνη που έχουμε λάβει το δώρο να ανήκουμε στον λαό του Θεού· αλλά και την ευθύνη που αυτό συνεπάγεται».
Lumen gentium είναι ένα από τα βασικά δογματικά κείμενα του Δεύτερη Βατικανή Σύνοδος, που εκδόθηκε το 1964 και υπογράφηκε από τον Πάπα Άγιο Παύλο VI. Εξηγεί τι είναι η Εκκλησία και ποια είναι η αποστολή της στον κόσμο, παρουσιάζοντάς την ως μυστήριο κοινωνίας και ως Λαό του Θεού που βαδίζει μέσα στην ιστορία.
Το πλήρες κείμενο μπορείτε να το διαβάσετε στην επίσημη ιστοσελίδα του Βατικανού, στα ισπανικά: Διαβάστε ολόκληρο το Lumen gentium. Αποτελείται από οκτώ κεφάλαια που αναλύουν τις βασικές πτυχές της Εκκλησίας, από τη φύση της έως την αποστολή της και την καθολική κλήση προς την αγιότητα.
Το έγγραφο χωρίζεται σε οκτώ κεφάλαια που εξετάζουν σταδιακά την πραγματικότητα της Εκκλησίας: το μυστήριό της, τον Λαό του Θεού, την ιεραρχική δομή, τους λαϊκούς, την πρόσκληση προς την αγιότητα, την αφιερωμένη ζωή και τον ρόλο της Παναγίας.
Μεταξύ των πιο σημαντικών παραγόντων ξεχωρίζουν τρεις: πρώτον, η κεντρική θέση του Λαός του Θεού, όπου όλοι οι βαπτισμένοι συμμετέχουν στην αποστολή του Χριστού· δεύτερον, η παγκόσμια έκκληση προς την αγιότητα, που απευθύνεται σε όλους χωρίς εξαίρεση· και τρίτον, η αντίληψη της Εκκλησίας ως μιας πραγματικότητας που είναι ταυτόχρονα ορατή και πνευματική, καθοδηγούμενη από το Άγιο Πνεύμα στην ιστορία.
Ένας από τους βασικούς άξονες του κειμένου είναι η κεντρική θέση του Λαού του Θεού, όπου όλοι οι βαπτισμένοι μοιράζονται την ίδια αξιοπρέπεια και συμμετέχουν στην αποστολή του Χριστού. Σε αυτό προστίθεται η καθολική πρόσκληση προς την αγιότητα και η αντίληψη της Εκκλησίας ως μιας ορατής και πνευματικής πραγματικότητας, που καθοδηγείται από το Άγιο Πνεύμα.
Από αυτή την άποψη, κάθε χριστιανός αποτελεί ενεργό υποκείμενο της ευαγγελιοποίησης. Η αποστολή της Εκκλησίας δεν αφορά μόνο τους ποιμένες, αλλά ολόκληρο τον Λαό του Θεού, ο οποίος καλείται να δίνει μαρτυρία για τον Χριστό στην καθημερινή ζωή, μέσα στην κοινωνία και την ενότητα.
Πίνακας περιεχομένων
carf@fundacioncarf.orgΣταθερό: +34 914 029 082Κινητό: +34 638 078 511Conde de Peñalver, 45.
