Elk jaar op 29 juli viert de Kerk de gedenkdag van de heiligen Martha, Maria en Lazarus, drie broers en zussen uit Betania die een heel bijzondere plaats innamen in het leven van Jezus. Uit de evangeliën blijkt dat de Heer niet alleen af en toe bij hen op bezoek kwam, maar er keer op keer naar terugkeerde. Daar vond Hij rust, vriendschap, gesprekken en een familiale sfeer waarin Hij hartelijk werd ontvangen.
Het is geen toeval dat de paus Franciscus besloot in 2021 deze liturgische viering uit te breiden naar de drie broers. Het huis van Bethanië belichaamt een van de mooiste aspecten van het Evangelie: dat van een gezin dat in het dagelijks leven plaats maakt voor Christus.
Voor Stichting CARF: nadenken over Marta, Maria en Lazarus betekent dat we terugkijken naar de oorsprong van vele roepingen. Waar Christus een open huis vindt, bloeien ook het geloof, de wil om te dienen en de bereidheid om Gods roeping te volgen.
De drie broers woonden in Betania, een klein dorpje op de oostelijke helling van de Olijfberg, vlak bij Jeruzalem. Hun huis wordt in de evangeliën meerdere malen genoemd als een van de plaatsen waar Jezus met vertrouwen werd ontvangen.
De evangelist San Juan vat deze relatie samen in één buitengewone zin:
«Jezus hield van Marta, haar zus en Lazarus» (Joh. 11:5).
Er zijn maar weinig mensen die in het Evangelie zo’n expliciete bevestiging krijgen. Ze waren niet zomaar discipelen onder vele anderen. Ze waren vrienden van de Heer.
Ze hebben elk een eigen persoonlijkheid: Marta komt over als een actieve, vrijgevige en behulpzame vrouw. Maria valt op door haar vermogen om naar Jezus te luisteren en aan zijn voeten te blijven zitten. Lazarus speelt op zijn beurt een centrale rol in een van de meest indrukwekkende wonderen die in het Evangelie worden beschreven: zijn opstanding.
Samen geven ze een zeer volledig beeld van het christelijke leven: dienstbaarheid, gebed en absoluut vertrouwen in God.
Eeuwenlang werd in de Algemene Romeinse kalender op 29 juli uitsluitend de heilige Marta gevierd.
Op 26 januari 2021 heeft de Congregatie voor de Goddelijke Eredienst en de Discipline van de Sacramenten echter, op verzoek van paus Franciscus, bepaald dat de liturgische herdenking ook Maria en Lazarus zou omvatten.
In het decreet wordt uitgelegd dat de drie broers een uniek getuigenis van vriendschap met Christus geven, en wordt eraan herinnerd dat: "In het huis in Betania ervoer de Heer Jezus de gezellige sfeer en de vriendschap."
Uit het besluit blijkt dat de heiligheid Het wordt niet altijd individueel beleefd. Vaak bloeit het op in een gezin waarin elk lid vanuit zijn of haar eigen roeping op God reageert.
Deze boodschap is bijzonder actueel. In een samenleving die wordt gekenmerkt door individualisme, herinnert Betania ons eraan dat het geloof ook groeit in de gemeenschap, in het gezin en in de kleine dagelijkse gebaren.
Geloof betekent de deuren voor Christus openen, hem in eigen huis onderdak bieden, met hem aan tafel zitten, hem toegang geven tot het diepste van de ziel. Zo deed de familie van Betania, bestaande uit Marta, Maria en Lazarus
Een van de bekendste passages staat in het Evangelie volgens Lucas.
Terwijl Maria blijft zitten en naar Jezus luistert, is Martha druk bezig met het voorbereiden van alles wat nodig is om de Meester te ontvangen.
Op een gegeven moment geeft ze uiting aan haar vermoeidheid: «Heer, vind je het niet erg dat mijn zus mij alleen laat met al het werk?»
Het antwoord van Jezus is vaak geïnterpreteerd als een tegenstelling tussen actie en contemplatie. De traditie van de Kerk en de door het Opus Dei gepubliceerde meditaties herinneren ons er echter aan dat Christus geen kritiek heeft op het werk van Marta.
Wat hij corrigeert, is de onrust die ervoor zorgt dat hij zijn kalmte verliest.
Marta houdt heel veel van de Heer en wil Hem het allerbeste geven. Haar dienstbaarheid komt voort uit liefde, maar ze moet nog leren dat haar inzet pas zijn volle betekenis krijgt als die voortkomt uit de ontmoeting met God.
Deze leer is nog steeds zeer actueel.
Veel christenen zijn volledig in beslag genomen door hun werk, hun gezinsverplichtingen of hun dagelijkse zorgen. Marta herinnert ons eraan dat elke taak een gebed kan worden wanneer deze uit liefde en met innerlijke vrede wordt verricht.
Heiligheid bestaat niet uit het doen van buitengewone dingen, maar uit het met liefde uitvoeren van alledaagse taken.
In het Evangelie wordt zij afgebeeld terwijl ze aan de voeten van Jezus zit, een houding die kenmerkend is voor een leerling die van zijn Meester wil leren. Christus zegt dan dat Maria heeft «het beste deel» gekozen.
Niet omdat het werk onbelangrijk zou zijn, maar omdat elke christelijke missie in de eerste plaats voortkomt uit het luisteren. Voordat we het evangelie verkondigen, moeten we het evangelie eerst ons hart laten veranderen. Voordat we onderwijzen, moeten we zelf leren.
Deze leer is van bijzonder belang voor degenen die zich geroepen voelen tot de Kerk dienen.
Bij Stichting CARF zijn we ons terdege bewust van deze realiteit. De spirituele, menselijke, intellectuele en pastorale vorming van de toekomstige priesters begint juist met het opbouwen van een diepe band met Jezus Christus.
Het ziekteverloop en wederopstanding Het verhaal van Lazarus vormt een van de hoogtepunten van het Evangelie van Johannes.
Wanneer Jezus te horen krijgt dat zijn vriend ernstig ziek is, vertrekt hij niet onmiddellijk naar Betania.
Menselijk gezien lijkt Hij te laat te komen en is Lazarus al gestorven. Marta gaat Hem tegemoet met woorden die tegelijkertijd vol geloof en verdriet zijn: «Heer, als U hier was geweest, zou mijn broer niet gestorven zijn.» Ondanks haar leed blijft Marta op Hem vertrouwen. Dan spreekt Jezus een van de grote uitspraken uit het Evangelie uit: «Ik ben de opstanding en het leven.»
De daaropvolgende opwekking van Lazarus is een voorbode van de definitieve overwinning van Christus op de dood. Maar het leert ons ook nog iets anders: God blijft altijd handelen, zelfs als wij denken dat alles verloren is. Hoe vaak maken we soortgelijke situaties mee?
Familieproblemen, persoonlijke crises, ziekte, hopeloosheid... Lazarus herinnert ons eraan dat wanhoop nooit het laatste woord heeft. Het behoort altijd aan God toe.
In plaats van bij elk van de drie broers afzonderlijk stil te staan, is het beter om te kijken naar het geheel dat zij als gezin vormen. Het werkelijk bijzondere aan Betania is niet alleen de vrijgevigheid van Martha, Maria of Lazarus nadat hij was opgewekt. Wat dit huis zo bijzonder maakt, is dat Jezus er altijd de deuren open vindt.
In de evangeliën wordt Betania beschreven als een huis waar Christus met eenvoud en vriendelijkheid wordt ontvangen. De bewoners vallen niet op door grote daden of gedenkwaardige toespraken; ze laten de Heer gewoon deel uitmaken van hun dagelijks leven. Juist daarom blijft dit tehuis een voorbeeld voor alle gezinnen christelijke.
De liturgische herdenking van de heiligen Martha, Maria en Lazarus behoort niet alleen tot het verleden. Hun voorbeeld biedt nog steeds zeer concrete antwoorden op de uitdagingen van onze tijd. Zij herinneren ons eraan dat dienstbaarheid nooit verspilde tijd is wanneer zij voortkomt uit liefde, dat het gebed geen voorrecht is dat voorbehouden is aan enkelen, maar de bron van elk christelijk leven, en dat het vertrouwen in God zelfs te midden van het lijden standvastig kan blijven.
Hun verhaal laat ook zien dat vriendschap met Jezus een gewoon huis kan veranderen in een heilige plek. In die sfeer van geloof, die in alle eenvoud wordt beleefd, blijft het gezin de belangrijkste plek waar het evangelie wordt doorgegeven en waar de nieuwe generaties leren de aanwezigheid van God in het dagelijks leven te ontdekken.
Daarom is het, wanneer we stilstaan bij het getuigenis van de heiligen Martha, Maria en Lazarus, ook een reden tot dankbaarheid om stil te staan bij de vele anonieme gezinnen die, door hun dagelijkse voorbeeld, ervoor blijven zorgen dat het Evangelie nieuwe generaties bereikt en dat de Kerk blijft ontvangen nieuwe roepingen in dienst van God en de medemens.
Door elke dag de deur van ons huis en ons hart voor Christus te openen, wordt het gezinsleven van binnenuit veranderd. Daar waar Hij met vreugde wordt ontvangen, het geloof wordt sterker, ontstaan er edelmoedige roepingen en vindt de Kerk de nodige steun om het Evangelie aan de wereld te blijven verkondigen.
carf@fundacioncarf.orgVaste lijn: +34 914 029 082Mobiel: +34 638 078 511Conde de Peñalver, 45.
