Katholiek priesterschap

Wat is het priesterschap?Oorsprong en geschiedenis

Wat is het priesterschap?

De katholieke leer stelt dat de graden van priesterlijke deelname (priesterschap en het bisschopsambt) en de dienstgraad (diaconaat) zijn de drie die worden verleend door een sacramentele handeling die "wijding" wordt genoemd, dat wil zeggen door het sacrament van de priesterwijding.

De priesterwijding is het sacrament waardoor de missie die Christus aan zijn apostelen heeft toevertrouwd, tot het einde der tijden in de Kerk wordt voortgezet: het is dus het sacrament van het apostolisch ambt. Het omvat drie graden: het bisschopsambt, het priesterambt en het diakenambt (Catechismus 1536).

De toetreding tot een van deze kerkelijke instanties gebeurde via een ritueel dat ordinatio, een religieuze en liturgische handeling die een wijding, een zegening of een sacrament was. Tegenwoordig betekent het woord ordinatio is voorbehouden aan de sacramentele handeling waarmee men wordt opgenomen in de orde van bisschoppen, priesters en diakens, en die verder gaat dan een loutere verkiezing, benoeming, delegatie of aanstelling door de gemeenschap, aangezien deze een gave van de Heilige Geest verleent die het mogelijk maakt een "heilige macht" uit te oefenen (heilige macht) (zie LG 10) die alleen van Christus kan komen, via zijn Kerk (Catechismus, 1538).

Het sacrament van de priesterwijding bestaat uit drie graden:

Diaken

Priester

Bisschop

Oorsprong en geschiedenis

Het uitverkoren volk werd door God gevormd tot «een koninkrijk van priesters en een geheiligd volk». Maar binnen het volk van Israël koos God één van de twaalf stammen, namelijk de stam Levi, voor de liturgische dienst.

Dit priesterschap van het Oude Verbond, dat was ingesteld om het woord van God te verkondigen en de gemeenschap met God te herstellen door middel van offers en gebed, was niet in staat om de verlossing te bewerkstelligen. Daarom moesten de offers voortdurend worden herhaald en kon het geen definitieve heiliging bewerkstelligen, aangezien deze alleen door het offer van Christus kon worden bereikt.

Toch ziet de liturgie van de Kerk in het priesterschap van Aäron, in de dienst van de Levieten en in de instelling van de zeventig «oudsten» voorafschaduwingen van het gewijde ambt van het Nieuwe Verbond.

«Alle voorafschaduwingen van het priesterschap van het Oude Verbond vinden hun vervulling in Christus Jezus, "de enige […] middelaar tussen God en de mensen".».

Het verlossend offer van Christus is uniek. En daarom wordt het aanwezig gemaakt in het eucharistisch offer van de Kerk. Hetzelfde geldt voor het unieke priesterschap van Christus: «het wordt aanwezig gemaakt door het sacrament van het ambtelijk priesterschap» (vgl. Catechismus, 1539-1544).

De oorsprong van het priesterschap

Waarom is het priesterschap belangrijk?

De Kerk heeft door de geschiedenis heen in alle sectoren van de cultuur een dienst aan de mensheid verricht. Via het katholieke priesterschap heeft zij zich over alle volkeren verspreid en heeft zij de godsdienst, de moraal, de wetenschap, de kunst en de industrie tot volle bloei gebracht. Zowel priesters als, in het bijzonder, leden van religieuze ordes hebben de gelovigen door de eeuwen heen geleid naar het licht van de christelijke moraal en opvoeding.

De Eucharistie is het hoogtepunt en de kroon van de gehele sacramentele orde. Zij is het voedsel voor het gehele geestelijke leven en het hoogtepunt waarnaar alle activiteit van de Kerk is gericht. Het Allerheiligste Sacrament is de onuitputtelijke bron van genade; daaruit vloeit alle kracht van Christus voort, die aanwezig is in de Kerk en in het hart van elke christen. De eucharistie is het sacrament waaruit alle andere sacramenten voortkomen en waarop zij zijn gericht.

Wat is een priester?

«In het hart van de priester is de liefde niet gedoofd. Naastenliefde, geput uit haar zuiverste bron, beoefend naar het voorbeeld van God en Christus, is – net als elke authentieke liefde – veeleisend en concreet; zij verbreedt de horizon van de priester tot in het oneindige, maakt zijn verantwoordelijkheidsgevoel – een teken van een volwassen persoonlijkheid – dieper en ruimer, en vormt in hem, als uitdrukking van een hoger en omvangrijker vaderschap, een volheid en fijngevoeligheid van gevoelens die hem overvloedig verrijken. Kortom: het celibaat verheft de mens in zijn geheel en draagt daadwerkelijk bij aan zijn volmaaktheid.» (SC, 55).

Paus Paulus VI

Algemeen priesterschap van de gedoopten

De hele Kerk neemt deel aan het priesterschap van Christus. Wij, alle gedoopten, zijn door de wedergeboorte en de zalving van de Heilige Geest gewijd tot een geestelijk huis en een heilig priesterschap.

Wij bezitten allen een priesterlijke zalving die ons deelgenoot maakt van een priesterschap dat wij het ‘algemene priesterschap’ noemen, en dat ons op onuitwisbare wijze bestemt voor de goddelijke eredienst. Dit priesterschap verwezenlijken en uitoefenen wij door het ontvangen van de sacramenten, het beoefenen van de deugden en de goddelijke eredienst. Ieder lid van het Volk van God is met even grote kracht geroepen om met woorden getuigen van Christus te zijn en de menselijke samenleving in overeenstemming te brengen met de heilsplannen.

Het ambt van priester

Door de wil van Christus bestaat er in de Kerk een ambtelijk priesterschap dat het priesterlijke volk vormt en leidt. Door dit priesterschap is Christus op een bijzondere wijze aanwezig en werkzaam onder de mensen. Moge de opbouw van het Lichaam van Christus worden voltooid door de bediening van de sacramenten, in het bijzonder door de viering van de Eucharistie.

Het charisma van het priesterschap is afkomstig van Christus zelf en wordt overgedragen door de handoplegging van de bisschop en het sacrament van de priesterwijding. Op deze manier wordt de priester gewijd en gevormd tot dienaar van Christus. Op bepaalde momenten wordt de priester een instrument van de genade van Christus.

«Christen zijn – en in het bijzonder priester zijn; waarbij we ook moeten bedenken dat wij allen die gedoopt zijn deel hebben aan het koninklijk priesterschap – betekent voortdurend aan het kruis staan» (Forja, 882).

San Josemaría Escrivá de Balaguer

Priesterambt en celibaat

Het celibaat is, in algemene zin, de toestand van iemand die er bewust voor kiest niet te trouwen. Het priesterlijk celibaat is de situatie waarin deze keuze wordt gemaakt in ruil voor een volledige toewijding aan de eredienst, door middel van de priesterwijding. Er zijn begrippen die verband houden met het priesterlijk celibaat, namelijk kuisheid, maagdelijkheid en de maagdelijke roeping.

Alle gewijde geestelijken van de Latijnse Kerk, met uitzondering van de permanente diakens, worden gewoonlijk gekozen uit gelovige mannen die in het celibaat leven en die bereid zijn het celibaat te bewaren «omwille van het Koninkrijk der hemelen» (Mt 19,12) (Catechismus 1579).

Geroepen om zich volledig aan de Heer en Zijn ‘zaken’ te wijden (1 Kor. 7:32), geven zij zich volledig over aan God en de mensen. Het celibaat is een teken van dit nieuwe leven waaraan de dienaar van de Kerk is gewijd; wanneer het met een blij hart wordt aanvaard, verkondigt het op stralende wijze het Rijk van God.

«Elke priester verbindt zich tot het celibaat in volle bewustwording en vrijheid, na een voorbereiding van meerdere jaren, diepgaande bezinning en volhardend gebed. Pas nadat hij tot de vaste overtuiging is gekomen dat Christus hem deze ‘gave’ schenkt, ten behoeve van de Kerk en ter dienst van anderen. Pas dan verbindt hij zich ertoe dit zijn hele leven na te leven.».
Sint Johannes Paulus II
«Het ambtelijk priesterschap vereist, door middel van de wijding, een volledige gelijkvormigheid aan Christus. Met inachtneming van de afwijkende oosterse praktijk en traditie moet de diepe betekenis van het priesterlijk celibaat worden benadrukt, (…) waarin op bijzondere wijze tot uitdrukking komt de toewijding die hem met Christus verenigt en de exclusieve zelfgave voor het Rijk Gods. Het feit dat Christus zelf, de eeuwige priester, zijn zending tot aan het offer aan het kruis in maagdelijkheid heeft geleefd, vormt een vast aanknopingspunt om de betekenis hiervan in de traditie van de Latijnse Kerk te begrijpen. Daarom volstaat het niet om het priesterlijk celibaat louter in functionele termen te begrijpen. In werkelijkheid vertegenwoordigt het een bijzondere aanpassing aan de levenswijze van Christus zelf.».
Benedictus XVI
«Persoonlijk ben ik van mening dat het celibaat een geschenk is voor de Kerk. Ten tweede wil ik zeggen dat ik het niet eens ben met het toestaan van een optioneel celibaat, nee.» Interview, 27-01-2019.
Francisco

Meer over het partnerschap en het werk van de CARF-stichting

De CARF-Stichting fungeert als schakel tussen duizenden vrijgevige mensen die bereid zijn financieel bij te dragen aan studiebeurzen, zodat seminaristen, diocesane en religieuze priesters over de hele wereld een gedegen academische, theologische, menselijke en spirituele opleiding kunnen volgen.

Het priesterschap roept alle christenen op om na te denken over de noodzaak om alles in het werk te stellen zodat geen enkele roeping verloren gaat.

Elk academisch jaar (september-juni) vragen honderden bisschoppen uit de vijf werelddelen studiebeurzen en studiefinanciering aan voor hun kandidaten aan de verschillende faculteiten van de Universiteit van Navarra en de Pauselijke Universiteit van de Heilige Kruis.

Doneer nu