Lieve kinderen:
Ik ben blij dat ik jullie deze kan sturen brief ter gelegenheid van jullie priestervergadering en dit te doen vanuit een oprecht verlangen naar broederschap en eenheid. Ik bedank jullie aartsbisschop en, uit de grond van mijn hart, ieder van jullie voor de bereidheid om als presbyterium bijeen te komen, niet alleen om gemeenschappelijke zaken te bespreken, maar ook om elkaar te ondersteunen in de missie die jullie delen.
Ik waardeer de toewijding waarmee jullie leven en jullie werk doen jullie priesterschap in parochies, diensten en zeer uiteenlopende situaties; ik weet dat dit ambt vaak wordt uitgeoefend te midden van vermoeidheid, complexe situaties en een stille toewijding waarvan alleen God getuige is. Juist daarom hoop ik dat deze woorden jullie bereiken als een gebaar van nabijheid en bemoediging, en dat deze bijeenkomst bijdraagt aan een sfeer van oprecht luisteren, ware gemeenschap en vertrouwde openheid voor het werk van de Heilige Geest, die niet ophoudt te werken in jullie leven en in jullie zending.
De tijd waarin de Kerk leeft, nodigt ons uit om samen even stil te staan bij een rustige en eerlijke bezinning. Niet zozeer om ons te beperken tot snelle diagnoses of het afhandelen van noodsituaties, maar om te leren de tijd waarin we leven diepgaand te doorgronden en, in het licht van het geloof, zowel de uitdagingen als de mogelijkheden te herkennen die de Heer voor ons opent. Op deze weg wordt het steeds noodzakelijker om onze blik te scholen en ons te oefenen in onderscheidingsvermogen, zodat we duidelijker kunnen waarnemen wat God al aan het werk is, vaak op stille en onopvallende wijze, temidden van ons en onze gemeenschappen.
Bij deze interpretatie van het heden kan niet worden afgezien van het culturele en sociale kader waarin het geloof vandaag de dag wordt beleefd en tot uitdrukking komt. In veel milieus zien we vergevorderde secularisatieprocessen, een toenemende polarisatie in het publieke debat en de neiging om de complexiteit van de mens te simplificeren door hem te interpreteren vanuit ideologieën of eenzijdige en ontoereikende categorieën. In dit kader loopt het geloof het risico te worden geïnstrumentaliseerd, gebanaliseerd of naar de marge van het irrelevante te worden verbannen, terwijl vormen van samenleven voet aan de grond krijgen die elke transcendentie buiten beschouwing laten.
Daarnaast is er sprake van een ingrijpende culturele verandering die niet kan worden genegeerd: het geleidelijk verdwijnen van gemeenschappelijke referentiepunten. Lange tijd vond het christelijke zaad een grotendeels vruchtbare bodem, omdat de morele taal, de grote vragen over de zin van het leven en bepaalde fundamentele opvattingen, althans gedeeltelijk, door iedereen werden gedeeld.
Tegenwoordig is die gemeenschappelijke basis aanzienlijk verzwakt. Veel van de conceptuele uitgangspunten die eeuwenlang de overdracht van de christelijke boodschap hebben vergemakkelijkt, zijn niet langer vanzelfsprekend en in niet weinig gevallen zelfs onbegrijpelijk geworden. Het evangelie stuit niet alleen op onverschilligheid, maar ook op een andere culturele context, waarin woorden niet meer dezelfde betekenis hebben en waarin de eerste verkondiging niet langer als vanzelfsprekend kan worden beschouwd.
Deze beschrijving dekt echter niet volledig wat er werkelijk aan de hand is. Ik ben ervan overtuigd – en ik weet dat velen van jullie dit merken in de dagelijkse uitoefening van jullie ambt – dat er vandaag de dag in het hart van niet weinig mensen, vooral jongeren, een nieuwe onrust ontwaakt. Het tot een absoluut ideaal verheffen van welzijn heeft niet het verwachte geluk gebracht; een vrijheid los van de waarheid heeft niet de beloofde vervulling opgeleverd; en materiële vooruitgang alleen is er niet in geslaagd het diepe verlangen van het menselijk hart te vervullen.
De gangbare opvattingen, samen met bepaalde hermeneutische en filosofische interpretaties waarmee men het lot van de mens heeft willen verklaren, hebben inderdaad, in plaats van een bevredigend antwoord te bieden, vaak een nog groter gevoel van vermoeidheid en leegte achtergelaten. Juist daarom constateren we dat veel mensen zich beginnen open te stellen voor een eerlijkere en authentiekere zoektocht, een zoektocht die hen, gepaard gaande met geduld en respect, opnieuw naar de ontmoeting met Christus leidt.
Dit herinnert ons eraan dat voor de priester Dit is geen moment om ons terug te trekken of ons bij de situatie neer te leggen, maar om trouw aanwezig te zijn en ons genereus in te zetten. Dit alles komt voort uit het besef dat het initiatief altijd van de Heer komt, die al aan het werk is en ons met zijn genade voorgaat.
Het begint zich dus af te tekenen wat voor soort priesters heeft Madrid nodig –en de hele Kerk– in deze tijd. Zeker geen mannen die worden bepaald door de toename van taken of door de druk om resultaten te boeken, maar mannen die in Christus zijn gevormd, in staat om hun ambt te vervullen vanuit een levende relatie met Hem, gevoed door de eucharistie en tot uiting komend in een pastorale naastenliefde die gekenmerkt wordt door oprechte zelfgave.
Het gaat er niet om nieuwe modellen te bedenken of de identiteit die we hebben meegekregen opnieuw te definiëren, maar om het priesterschap in zijn meest authentieke kern – het zijn – met hernieuwde intensiteit opnieuw naar voren te brengen als Christus–, zodat Hij het is die ons leven vormgeeft, ons hart verenigt en gestalte geeft aan een bediening die voortkomt uit een innige band met God, trouwe toewijding aan de Kerk en concrete dienstbaarheid aan de mensen die ons zijn toevertrouwd.
Lieve kinderen, sta mij toe dat ik jullie vandaag over het priesterschap spreek aan de hand van een beeld dat jullie goed kennen: jullie kathedraal. Niet om een gebouw te beschrijven, maar om ervan te leren. Want kathedralen – net als elke andere heilige plaats – bestaan, net als het priesterschap, om ons te leiden naar de ontmoeting met God en de verzoening met onze broeders en zusters, en hun elementen bevatten een les voor ons leven en onze bediening.
Als we naar de gevel kijken, leren we al iets essentieels. Het is het eerste wat je ziet, en toch zegt het niet alles: het geeft aan, het suggereert, het nodigt uit. Zo ook De priester leeft niet om zich te profileren, maar ook niet om zich te verbergen. Zijn leven is geroepen om zichtbaar, samenhangend en herkenbaar te zijn, ook al wordt het niet altijd begrepen. De gevel bestaat niet omwille van zichzelf: hij leidt naar het binnenste. Op dezelfde manier is de priester nooit een doel op zich. Zijn hele leven is erop gericht om naar God te verwijzen en de weg naar het Mysterie te begeleiden, zonder diens plaats in te nemen.
Bij het bereiken van de drempel beseffen we dat niet alles naar binnen mag, want het is een heilige ruimte. De drempel markeert een overgang, een noodzakelijke scheiding. Voordat we binnenkomen, blijft er iets buiten. Ook het priesterschap wordt zo beleefd: in de wereld zijn, maar niet van de wereld (cf. Joh. 17,14). Op dit kruispunt bevinden zich het celibaat, de armoede en de gehoorzaamheid; niet als een ontkenning van het leven, maar als de concrete vorm die de priester in staat stelt volledig aan God toe te behoren zonder op te houden onder de mensen te wandelen.
De kathedraal is ook een gemeenschappelijk thuis, waar iedereen een plek heeft. Zo moet de Kerk zijn, vooral ten opzichte van haar priesters: een huis dat opvangt, dat beschermt en dat niemand in de steek laat. En zo moet de priesterlijke broederschap worden beleefd: als de concrete ervaring dat we ons thuis voelen, verantwoordelijk voor elkaar, aandachtig voor het leven van de broeder en bereid om elkaar te ondersteunen. Mijn kinderen, niemand zou zich kwetsbaar of alleen moeten voelen bij de uitoefening van het ambt: verzet u samen tegen het individualisme dat het hart verarmt en de zending verzwakt!
Tijdens onze rondleiding door de tempel viel ons op dat alles rust op de zuilen die het geheel dragen. De Kerk heeft daarin het beeld van de apostelen gezien (vgl. Ef 2,20). Ook het priesterlijk leven staat niet op zichzelf, maar is gegrondvest op het apostolisch getuigenis dat in de levende Traditie van de Kerk is ontvangen en doorgegeven, en dat door het leergezag wordt bewaard (vgl. 1 Kor. 11,2; 2 Tm 1,13-14). Wanneer de priester op dit fundament verankerd blijft, vermijdt hij te bouwen op het zand van eenzijdige interpretaties of toevallige accenten, en steunt hij op de stevige rots die aan hem voorafgaat en hem overstijgt (vgl. Mt 7,24-27).
Voordat we het presbyterium bereiken, laat de kathedraal ons onopvallende maar essentiële plekken zien: bij het doopvont wordt het Volk van God geboren; in de biechtstoel wordt het voortdurend vernieuwd. In de sacramenten openbaart de genade zich als de meest reële en doeltreffende kracht van het priesterambt.
Daarom, lieve kinderen, vier de sacramenten met waardigheid en geloof, in het besef dat wat in hen tot stand komt de ware kracht is die de Kerk opbouwt en dat zij het uiteindelijke doel zijn waarop al onze bediening is gericht. Maar vergeet niet dat jullie niet de bron zijn, maar het kanaal, en dat ook jullie van dat water moeten drinken. Daarom, Blijf elkaar de zonden belijden en keer altijd terug naar de barmhartigheid die jullie verkondigen.
Rondom de centrale ruimte bevinden zich diverse kapellen. Elk heeft zijn eigen geschiedenis, zijn eigen patroonheilige. Hoewel ze qua kunst en opbouw van elkaar verschillen, hebben ze allemaal dezelfde oriëntatie; geen enkele is op zichzelf gericht, geen enkele verstoort de harmonie van het geheel. Zo is het ook in de Kerk met de verschillende charisma’s en spiritualiteiten waarmee de Heer jullie roeping verrijkt en ondersteunt. Ieder krijgt een eigen manier om het geloof tot uitdrukking te brengen en het innerlijk te voeden, maar allen blijven gericht op hetzelfde centrum.
Laten we naar de kern van alles kijken, mijn kinderen: hier wordt onthuld wat zin geeft aan wat jullie elke dag doen en waaruit jullie dienst voortkomt. Op het altaar wordt door jullie handen het offer van Christus vernieuwd in de hoogste handeling die aan menselijke handen is toevertrouwd; in het tabernakel verblijft Hij die jullie hebben geofferd, opnieuw aan jullie zorg toevertrouwd. Wees aanbidders, mensen van diep gebed, en leer jullie volk hetzelfde te doen.
Aan het einde van deze tocht, om de priesters te zijn die de Kerk vandaag nodig heeft, geef ik jullie dezelfde raad mee als die van jullie heilige landgenoot, de heilige Johannes van Ávila: «Wees hem helemaal toebehoort» (Preek 57). Wees heilig! Ik beveel jullie aan bij de Heilige Maria van Almudena En met een hart vol dankbaarheid geef ik u de apostolische zegen, die ik uitbreid tot allen die aan uw pastorale zorg zijn toevertrouwd.
Vaticaan, 28 januari 2026. Gedenkdag van de heilige Thomas van Aquino, priester en kerkleraar.
LEÓN PP. XIV
carf@fundacioncarf.orgVaste lijn: +34 914 029 082Mobiel: +34 638 078 511Conde de Peñalver, 45.
