Het bezoek van de Papa De inwijding van de basiliek van de Sagrada Familia in Barcelona leverde een van die beelden op die in het collectieve geheugen van de Kerk gegrift blijven. De inwijding van de toren van Jezus Christus, de hoogste toren van de door Antoni Gaudí ontworpen tempel, was veel meer dan alleen een architectonische of culturele gebeurtenis. Het was een gelegenheid om eraan te herinneren dat het geloof blijft de wereld verlichten wanneer het tot uiting komt in schoonheid, waarheid en naastenliefde.
Een van de belangrijkste boodschappen van de preek was de vergelijking tussen de basiliek en het christelijke leven zelf. De Sagrada Familia wordt na meer dan honderdveertig jaar nog steeds gebouwd. In plaats van dit als een tekortkoming te beschouwen, de paus Hij stelde deze realiteit voor als een teken van hoop.
De Kerk ook is het altijd in opbouw. En elke gedoopte maakt er deel van uit als een levende steen die geroepen is om een plaats in te nemen in Gods plan.
Deze afbeelding is bijzonder betekenisvol voor hen die hun leven wijden aan de verkondiging van het Evangelie. De christelijke vorming houdt nooit op. Priesters, seminaristen, religieuzen en leken: wij zijn geroepen om ons voortdurend door de genade te laten vormen, zodat we kunnen meewerken aan het werk dat God in elk hart verricht.
Evangelisatie bestaat niet alleen uit het overbrengen van kennis, maar ook uit er toe bijdragen dat Christus in de mensen gestalte krijgt.
Terwijl hij nadacht over de woorden die God tot koning David richtte, herinnerde de paus aan een fundamentele waarheid: niet wij bouwen een huis voor God; het is God die een huis voor ons bouwt.
Ook vandaag roept de Heer jongeren van over de hele wereld nog steeds tot het priesterschap, tot het gewijde leven en tot verschillende vormen van levering christelijk. Dat doet ze in moderne steden en in kleine dorpjes, in gezinnen gelovigen en op plaatsen waar het geloof nog maar net standhoudt.
Daarom is de missie van instellingen zoals de CARF-Stichting van zo’n bijzonder belang voor het leven van de Kerk. De integrale vorming van priesters, seminaristen en religieuzen Het is geen bijkomstige taak. Het is een directe investering in de evangelisatie van de wereld.
Elke goed opgeleide priester zal in staat zijn om tijdens zijn ambtsperiode duizenden zielen te begeleiden. Elke seminarist die een gedegen menselijke, spirituele, intellectuele en pastorale vorming krijgt, wordt een bron van hoop voor talloze mensen die op een dag in hem een herder zullen vinden.
Ter gelegenheid van de honderdste verjaardag van het overlijden van Antoni Gaudí wilde de paus de geniale Catalaanse architect herdenken als een diepgelovige man die zijn talent in dienst stelde van God.
De Sagrada Familia is niet alleen bedoeld om een architectonisch meesterwerk te bewonderen. Het is ontworpen om het evangelie te verkondigen.
Gaudí begreep iets wat de christelijke traditie al eeuwenlang weet: schoonheid kan wegen openen die woorden soms niet kunnen bewandelen.
Wie de basiliek Ontdek een catechese die is opgebouwd uit steen, licht, kleur en verhoudingen. Alles leidt naar Christus. Alles nodigt uit tot contemplatie. Alles spreekt over God.
Zelfs het mooiste kunstwerk kan verworden tot een gewone toeristische attractie als niemand helpt om de diepere betekenis ervan te ontrafelen. Daarom heeft de Kerk goed opgeleide priesters nodig, die in staat zijn het geloof uit te leggen, mensen spiritueel te begeleiden en te laten zien hoe de geschapen schoonheid altijd verwijst naar de oneindige Schoonheid van God.
Een van de meest indrukwekkende momenten van de preek was toen de paus eraan herinnerde dat men niet in Jezus Christus kan geloven en tegelijkertijd oorlog kan aanwakkeren, onschuldigen kan doden of mensen in nood in de steek kan laten.
Zijn woorden vinden veel weerklank in de internationale context gekenmerkt door conflicten, vervolging, armoede en gedwongen ontheemding.
Het is geen symbool van menselijke macht. Het is het teken van een liefde die zich tot het uiterste geeft. Het is Gods antwoord op het lijden in de wereld.
Juist daarom mag de opleiding van toekomstige priesters en evangelisatoren zich niet beperken tot het verwerven van kennis theologische. Het moet harten voorbereiden die in staat zijn om menselijk leed te begeleiden, hoop te verkondigen en de troost van Christus te brengen aan degenen die dat het meest nodig hebben.
Misschien is de meest actuele boodschap van deze preek wel de nauwe band tussen evangelisatie en schoonheid.
In een cultuur die wordt gedomineerd door beelden, blijft de Kerk in de kunst, de architectuur, de muziek en de cultuur bijzondere wegen vinden om mensen dichter bij God te brengen. Die wegen hebben echter geloofwaardige getuigen nodig.
Schoonheid opent de deur. De waarheid verlicht het verstand. Naastenliefde verandert de hart.
Daarom heeft de Kerk goed opgeleide mannen en vrouwen nodig die in staat zijn een dialoog aan te gaan met de hedendaagse wereld, zonder de rijkdom van het Evangelie uit het oog te verliezen.
De Sagrada Familia, met haar torens die zich uitstrekken naar de hemel, herinnert ons eraan dat elke authentieke evangelisatie de mens helpt om zijn blik te verheffen. En dat er achter elk groot werk van de Kerk altijd mensen schuilgaan die genereus hebben gereageerd op de roeping van God.
De bouw van de basiliek gaat door. Ook de bouw van de kerk gaat door. En voor deze taak zijn er nog steeds roepingen, vorming en vrijgevigheid zijn onmisbaar van degenen die zich inzetten om ervoor te zorgen dat de boodschap van Christus alle uithoeken van de wereld bereikt.
[Spaans en Catalaans]
«Heer, laat Uw naam, die U toekomt, over de hele aarde in al zijn glorie klinken!» (Sl 8,2.10). Met de lofprijzing uit deze psalm, die zo vol vreugde en verwondering is, groet ik jullie allemaal, geliefde broeders en zusters. Ik spreek mijn dank uit aan Hunne Majesteiten, ik bedank kardinaal Juan José Omella, aartsbisschop van Barcelona, evenals de overige broeders in het bisschopsambt en allen die zich bij ons gebed aansluiten: priesters, diakens, religieuzen en religieuzen.
Op deze feestelijke middag voor de hele stad Barcelona wil ik mijn dank betuigen aan de overheidsinstanties, evenals aan de leden van andere christelijke gemeenschappen en andere religies die aan onze dankdienst deelnemen.
Vandaag verwelkomt de basiliek van de Sagrada Família ons in deze prachtige stad en opent zij haar deuren alsof het armen zijn die iedereen uitnodigen om bij dit altaar naar het Woord van God te luisteren. Het is een tempel die ons tot een door de Heer geliefde familie maakt, gevoed door Zijn eigen leven in de Eucharistie. Zo komen de stad Barcelona en heel Catalonië samen in deze tempel, die ook een teken is van eenheid en eendracht, en hun blik verheffen om het gelaat van God de Vader te aanschouwen, stralend in Zijn Zoon die mens is geworden, Jezus Christus.
Terwijl we de Heer danken voor Zijn liefde voor ons, prijzen we Hem voor alles wat Hij in ons leven doet. Wij danken Hem in het bijzonder voor deze buitengewone basiliek, die paus Benedictus XVI in 2010 heeft ingewijd, en herinneren ons eraan dat zij een zichtbaar teken is van de onzichtbare God, en dat de torens ter ere van Zijn glorie worden opgericht (cf. Preek ter gelegenheid van de wijding, 7 november 2010). In het verlengde van het gebed van mijn voorganger zal ik straks de hoogste toren, die van Jezus Christus, zegenen.
[Vandaag verwelkomt de Basilica de la Sagrada Familia ons in deze prachtige stad en opent zij haar deuren alsof het haar armen zijn, om ieder van ons uit te nodigen naar dit altaar te komen en naar het Woord van God te luisteren. Het is een tempel die ons tot een door de Heer geliefde familie maakt, gevoed door Zijn eigen leven in de Eucharistie. Zo komen de stad Barcelona en heel Catalonië samen in deze tempel, die ook een teken is van eenheid en eendracht, en richten zij hun blik om het aangezicht van God te aanschouwen. Vader, stralend in haar Zoon die mens is geworden, Jezus Christus.
Terwijl we de Heer danken voor Zijn liefde voor ons, prijzen we Hem voor wat Hij in ons leven tot stand brengt. We danken Hem in het bijzonder voor deze buitengewone basiliek, die paus Benedictus XVI in 2010 heeft ingewijd, en herinneren ons eraan dat zij een zichtbaar teken is van de onzichtbare God, ter ere van wiens glorie haar torens zich verheffen (cf. Preek ter gelegenheid van de wijding, 7 november 2010). In het verlengde van het gebed van mijn voorganger zal ik straks de hoogste toren, die van Jezus Christus, zegenen.]
Deze kerk is één enkel gebouw, opgebouwd uit vele stenen. Een huis dat door de jaren heen gestaag groeit, volgens één en hetzelfde ontwerp. Wij allen zijn de levende stenen van dit bouwwerk, dat Christus als fundament en hoogtepunt, als begin en einde heeft. De basiliek van de Sagrada Familia is veel meer dan een monument; het is vandaag de dag nog steeds een bouwwerk in aanbouw, dat ons eraan herinnert dat het christelijke leven altijd een weg is, omdat het een project is dat God tot stand brengt.
We leven dus niet in een onvoltooid werk, maar in een tempel die nog in aanbouw is. De onvolmaaktheid ervan is geen gebrek, want ze getuigt van een verlangen; ze duidt niet op een tekortkoming, maar drukt een belofte uit die we consequent willen nakomen. Onze dankbaarheid wordt zo tot een verbintenis, terwijl we meewerken aan Gods plan, dat wil zeggen aan de bouw waartoe Hij ons zelf roept. Aangezien wij een tempel van de Heilige Geest zijn (vgl. 1 Kor. 6,16.19), dit werk sluit aan bij ons leven, dat God beschouwt als een meesterwerk dat wij samen tot stand moeten brengen en waarvoor Hij ons roept om met Hem samen te werken (vgl. 1 Kor. 3,9).
In dit verband koesteren wij in ons hart de woorden die de Heer tot koning David sprak: «Zou jij mij een huis bouwen als mijn woonplaats?» (2 Sam. 7,5). Integendeel, «de Heer kondigt je aan dat Hij een huis voor je zal bouwen» (vers 11).
Met deze mededeling leert de Schrift ons dat niet wij het zijn die God een plaats geven, alsof Hij een onderdeel van een reeks of een deel van een groter geheel dan Hijzelf zou zijn. Het is juist God die ons een plaats geeft, en de plaats die Hij ons schenkt is Zijn eigen hart: de plaats van de Zoon, voor ons die vreemdelingen waren; de plaats van de Geliefde, voor ons die zondaars zijn.
Zijn wil wordt vervuld door Jezus; zo kunnen we de betekenis begrijpen van wat we in het evangelie hebben gehoord, wanneer de Heer tegen de farizeeën zegt: «Als jullie niet geloven dat “Ik ben”, zullen jullie in jullie zonden sterven» (Joh. 8,24).
Krachtige woorden, die geenszins bedreigingen of chantage zijn. Het is een uitnodiging tot verlossing, dat wil zeggen een oproep tot vrijheid door Christus, die voor ons het ultieme, eeuwige goed wil.
In het aangezicht van het kwaad is de Heer altijd bij ons, altijd aan onze zijde. “Ik ben”: dit is de Allerheiligste Naam die God aan Mozes openbaarde vanuit de brandende doornstruik, waarmee Hij Zijn onwankelbare trouw openbaarde. Als mens geworden, wordt Hij voor ons de Immanuel, bron van genade en vergeving, van verlossing en nieuw leven.
Lieve broeders en zusters, we kunnen niet in Jezus geloven en tegelijkertijd oorlog aanmoedigen. We kunnen niet in Jezus geloven en tegelijkertijd onschuldigen doden. We kunnen niet in Jezus geloven en tegelijkertijd degenen in de steek laten die lijden, die huilen, die voor de ellende op de vlucht zijn.
Vannacht is het kruis van Christus, dat deze basiliek bekroont, dus het kruis van de laatsten die de eersten worden, van de zondaars die heiligen worden, van de doden die herrijzen.
De drie gevels van de Sagrada Família getuigen hiervan: de Eerste wordt voor ons de Laatste met Kerstmis; door zijn offer verlost Hij ons via de Passie; zijn dood schenkt ons het eeuwige leven en laat ons delen in de goddelijke glorie. Bij het bewonderen van de toren van Jezus Christus, Ik richtte mijn blik op hem, Ere aan Hem die ons de waarheid over God en de waarheid over onszelf openbaart.
Als we naar Christus kijken, kunnen we de wereld met nieuwe ogen zien: de kruistoren wordt dan een symbool van naastenliefde, want zo houdt God van ons, door een instrument van de dood om te vormen tot een teken van hoop. Aan het kruis van Jezus bereikt ons geloof zijn hoogtepunt, zoals de inscriptie aan de voet van de spits verkondigt: “U alleen bent heilig, U alleen bent Heer, U alleen bent de Allerhoogste”. Dit kruis schittert overdag en weerkaatst het zonlicht, en ’s nachts verlicht het de stad als een vuurtoren die uitkijkt over de Middellandse Zee.
Ja, het licht van Christus schijnt in de duisternis, ook al heeft de duisternis het niet aangenomen (vgl. Joh. 1,5.11). Deze afwijzing betekent echter niet dat Gods liefde ontbreekt: «Wanneer jullie de Mensenzoon hebben verheven,» zegt de Heer, „zullen jullie weten dat Ik Ben en dat Ik niets uit mijzelf doe, maar dat Ik spreek zoals de Vader Mij heeft geleerd” (Joh. 8,28).
We moeten door het lijden van de Gekruisigde heen gaan om verlicht te worden door de glorie van de Verrezen Heer: de Vader leert ons immers al sinds mensenheugenis om ons leven te geven, en de Zoon, die het van Hem ontvangt, schenkt het aan iedereen met de kracht van de Heilige Geest. Daarom is juist het kruis het stralende teken van hun liefde.
Het is het geloof dat vorm geeft aan de stenen en betekenis aan het gebouw waarin we samen wonen. In ons gebed ontdekken we daarom de oorspronkelijke band tussen de dingen en God, de Schepper van hemel en aarde: Hij is de kunstenaar die Zijn pracht in de kosmos heeft ingeprent.
De mens, geschapen naar Zijn beeld, beantwoordt het werk van God met zijn eigen vindingrijkheid: zo zet de kunstenaar talent om in lofprijzing en creativiteit in een getuigenis van de Schepper zelf. Als architect met een vurig geloof, heeft de eerbiedwaardige Antoni Gaudí deze ruimtes ontworpen met de bedoeling de mysteries van het leven van de Heer te vertellen: op deze manier heeft hij ons een spirituele pelgrimstocht voorgesteld, die leidt naar de ontmoeting met Christus, die voor ons is geboren, gestorven en herrezen.
Samen met Gaudí, wiens honderdste sterfdag we herdenken, herdenken en bedanken we deze middag alle initiatiefnemers en weldoeners, de kunstenaars en de arbeiders die hebben meegewerkt aan de bouw van een architectonisch meesterwerk, dat tevens een welsprekende catechese is, opgebouwd uit stenen, kleuren en licht.
Op deze wijze vernieuwt de Kerk in de woestijn de Biblia pauperum van de oude kathedralen, die op zichzelf al rijke boodschappen van evangelisatie zijn. In dit tijdperk van het beeld wordt het nog duidelijker hoe kunst en schoonheid belangrijke kanalen voor evangelisatie zijn.
Lieve broeders en zusters, de schoonheid van deze kerk spoort ons aan om steeds meer van onze Meester en Heer te leren over de kunst om volgens zijn Evangelie te leven. Terwijl we richten onze blik op Hem, de gekruisigde en verrezen Heer, laten we ons ertoe verbinden het gezicht op te richten van hen die in het stof liggen (vgl. 1 Sam. 2,8).
Laten we zo aantonen dat de Sagrada Familia de hoogste kerk ter wereld is, niet om hoog te scoren in wereldse ranglijsten, maar om het volk van God te leiden op zijn pelgrimstocht door dit land van Catalonië, met het kruis dat de weg verlicht, als een brandende lamp in afwachting van de terugkeer van de Bruidegom.
carf@fundacioncarf.orgVaste lijn: +34 914 029 082Mobiel: +34 638 078 511Conde de Peñalver, 45.
