De Pauselijke Universiteit van de Heilige Kruis Het instituut viert zijn 40-jarig jubileum in dienst van de Kerk en heeft inmiddels meer dan 15.000 studenten uit de hele wereld opgeleid. De nieuwe rector, don Fernando Puig, benadrukt de prestaties, uitdagingen en de sleutelrol die het instituut speelt bij de evangelisatie.
– Welke doelstellingen heeft deze universiteit in deze periode bereikt in dienst van de Kerk en de Heilige Vader?
Allereerst wil ik de CARF-Stichting – en iedereen die bij de stichting werkt of ermee samenwerkt – bedanken voor deze 40 jaar aan steun, gebeden en aanmoedigingen. Het lijkt misschien een simpele beleefdheid, maar dat is het niet. La Santa Croce bestaat omdat er mensen zijn die ervoor zorgen dat het bestaat, van degenen die het met een visie op de toekomst en een groot geloof hebben opgericht, tot de seminarist of de priester die behoefte heeft aan vorming, om zijn roeping te beleven en zich in gemeenschap met zijn bisschop aan de missie te wijden.
Ook vragen steeds meer leken ons om vorming, omdat ze die nodig hebben voor hun roeping om de wereld te veranderen. Als dat zo is, dan is één doel al bereikt: dat duizenden mensen willen dat de Santa Croce blijft bestaan. Wij die hier werken, stapelen de schulden op.
Cijfers zijn kil en altijd gedeeltelijk, maar het feit dat we in de afgelopen jaren 15.000 studenten uit 1.300 verschillende bisdommen hebben opgevangen, of dat onze docenten 1.800 boeken hebben gepubliceerd, is niet iets wat zomaar uit de lucht komt vallen. Hoe dan ook, pas aan het einde van het leven van een student, een docent of een medewerker van de Santa Croce zal de omvang van de evangeliserende impact van hun werk duidelijk worden.
– Wat zijn de uitdagingen en doelstellingen die u de komende vier jaar te wachten staan?
Ze liggen niet vast, zijn niet vooraf bepaald. We houden de behoeften van de evangelisatie goed in het oog. Zo verloopt wat we doen – helpen bij de vorming, leren nadenken, aanmoedigen om het geloof door te geven – zonder haast, in alle rust en met een brede blik.
We houden het voorbeeld van onze voorgangers (sommigen zijn heiligen, misschien wel de «heiligen van naast de deur» waar de paus het over heeft) goed in gedachten, evenals een belangrijk motto dat hen kenmerkte: werken, werken en nog eens werken. Maar wel zo hecht mogelijk, en erop bedacht dat wij allemaal, stuk voor stuk, bij de Santa Croce, zowel professioneel als persoonlijk groeien.
– Heeft de paus u, als voorzitter van de PUSC, om iets concreets gevraagd?
Ik heb de paus na zijn benoeming niet kunnen begroeten, maar ik stel me graag voor hoe hij ons zijn ga verder («ga door») die zoveel mensen aanspreekt. Deze woorden betekenen voor mij het Duc in altum! («ver de kust in») riep Jezus tegen zijn volgelingen. Ik denk dat ze ook van pas komen bij het werk aan een universiteit als de onze.
– Zoals ik al zei in een interview Don Luis Navarro, voormalig rector, de PUSC staat bekend om haar openheid naar de wereld toe. Hoe kunnen we deze boodschap kracht bij zetten, zodat men werkelijk beseft welke bijdrage deze universiteit levert aan de universele Kerk?
Don Luis zei altijd dat onze beste ambassadeurs de oud-leerlingen zijn (de alumni). Het bewijs hiervan zijn de talrijke priesters, seminaristen, religieuzen en leken uit verschillende delen van de wereld en met verschillende charismatische richtingen en congregaties, die aan de Santa Croce studeren. Dat komt doordat zij in hun daadwerkelijke, genereuze en onbaatzuchtige dienstbaarheid iets van de universiteit met zich meedragen.
Dit neemt niet weg dat we ons op professionele wijze inzetten om onze activiteiten onder de aandacht te brengen, net zoals elke onderwijsinstelling dat doet. In ieder geval wordt de boodschap nog sterker als we deze herhalen: werken, werken en nog eens werken.
– De conferentie van geassocieerde rectoren binnen CRUIPRO is een orgaan dat tot doel heeft de gezamenlijke acties van de pauselijke universiteiten in Rome te coördineren en te bevorderen. Wat is de bijdrage van de PUSC aan dit orgaan en wat kan de Santa Croce leren van de andere universiteiten?
Drie van mijn voorgangers als rector van de Santa Croce hebben met toewijding en daadkracht leiding gegeven aan de CRUIPRO. Het is onze wens om op loyale wijze bij te dragen aan een gezamenlijke inspanning, zonder concurrentie. Wij rectoren kunnen namelijk goed met elkaar opschieten, delen ervaringen en steunen elkaar.
– U bent hoogleraar Kerkrecht en Kerkbestuur aan de universiteit. Met de apostolische constitutie Praedicate Evangelium Wat betreft de Romeinse Curie: sommige veranderingen die momenteel worden doorgevoerd, zijn misschien niet door iedereen begrepen. Hoe kan de rector van de Santa Croce dit aan de hand van «koppen» en kernboodschappen uitleggen aan katholieken in het algemeen?
De Romeinse Curie is een complexe instelling met een duizendjarige geschiedenis. Ik zeg wel eens gekscherend dat er, tussen de enkele eigenaardige stijlkenmerken die ze ongetwijfeld heeft en andere die haar worden toegeschreven – vooral in films – een «monster» is ontstaan. Dat is niet waar: de paus bijstaan is moeilijk; het is voor alle instellingen een uitdaging om de veranderende dynamiek van de afgelopen decennia te doorgronden.
Ik betwijfel of het echt zo belangrijk is om de Romeinse Curie te begrijpen: de Kerk leeft in elke gemeenschap en in het hart van elke gelovige, en dit komt overeen met de doeltreffendheid van het sacramentele handelen van de Kerk op elke plaats.
Elke plaats (eigenlijk elke eucharistieviering) is net zozeer of zelfs meer het centrum dan de Romeinse Curie. Dat gezegd hebbende: de rol van zichtbare eenheid die de paus vervult, is onvervangbaar en een voorwaarde voor de naastenliefde van Christus: de Romeinse Curie vindt haar bestaansrecht in deze missie. Veel mensen werken er met ernst en toewijding.
– Naast andere veranderingen wordt het misschien niet helemaal goed begrepen dat de paus een religieuze tot eerste prefect van een dicasterie heeft benoemd en nu heeft aangekondigd dat een religieuze de voorzitter van de regering van de Vaticaanstad wordt. Kunt u dit toelichten?
Zoals ik al zei, zijn er aspecten van de Romeinse Curie die een gespecialiseerd onderzoek vereisen. De paus heeft benadrukt dat er, bij gelijke bekwaamheid, geen onderscheid mag worden gemaakt tussen mannen en vrouwen bij het uitoefenen van bestuursfuncties. Het is niet meer dan normaal dat dit in de praktijk wordt gebracht.
Er zijn technische kwesties met betrekking tot het bekleden van ambten door niet-gewijde personen (of het nu vrouwen of mannen betreft) die een nauwkeurige juridische afstemming vereisen, maar het volstaat om dit uit te werken, mits de dienstverlenende taak van de Curie wordt vervuld.
– Naar mijn mening – en ik hoop dat u mij corrigeert als ik het bij het verkeerde eind heb – heeft paus Franciscus het belang benadrukt van een kerkelijk recht dat meer pastoraal, toegankelijker en gericht op barmhartigheid is. De recente hervormingen weerspiegelen deze visie. Welke aspecten worden aangepast? Komen de veranderingen op het gebied van de bescherming van minderjarigen en huwelijksnietigheid ten goede aan de gelovigen?
De twee onderwerpen waarnaar hij verwijst, zijn belangrijk en er worden goede vorderingen gemaakt. We mogen niet uit het oog verliezen dat het canoniek recht een bescheiden rol speelt bij het bevorderen van zulke grote goederen als het gezin en de bescherming van kwetsbare personen, vooral als zij schade hebben geleden.
Er is veel gezinspastoraat nodig, veel vorming van mensen en de inzet van iedereen, zodat er zo min mogelijk een beroep hoeft te worden gedaan op sanctieprocedures en nietigheidsprocedures. Uiteindelijk komt het allemaal neer op een vastberadenheid om gehoor te geven aan de universele roeping tot heiligheid, die geen slogan is maar een goddelijk plan dat ook de canonisten aanspreekt.
Marta Santínjournaliste gespecialiseerd in religieuze berichtgeving.
carf@fundacioncarf.orgVaste lijn: +34 914 029 082Mobiel: +34 638 078 511Conde de Peñalver, 45.
