Je zult je naaste liefhebben als jezelf

Hoe je je naaste moet liefhebben

Doe dus voor anderen wat je wilt dat zij voor jou doen (Mt 7, 12). Er staat niet: ‘Als het je goed uitkomt: doe tegen een ander wat hij tegen jou doet.’ Dat zou nog steeds de wet van vergelding zijn: oog om oog, tand om tand (Dt 19, 21). Er staat eigenlijk: wat je zou willen dat de ander voor jou doet, doe dat dan ook voor hem, en dat is heel wat anders.

Wat zou er in de samenleving veel veranderen als we die woorden van Jezus in praktijk zouden brengen! Dat is helemaal niet zo moeilijk. Het volstaat om jezelf in elke situatie af te vragen: als ik in zijn plaats zou staan en hij in de mijne, hoe zou ik dan willen dat hij zich tegenover mij gedroeg?

De woorden en vooral het voorbeeld van Jezus in de Evangelie zetten ons aan tot nadenken, tot een gesprek met Hem in ons gebed en tot het trekken van conclusies. Als we aan naastenliefde denken, is het eerste wat ons misschien te binnen schiet, dat we wat vrije tijd besteden aan een daad van solidariteit: een oudere man vergezellen tijdens een wandeling, een zieke troosten, een aalmoes geven, eten uitdelen aan mensen die niets hebben, meedoen aan een benefietfeest… Dat is allemaal prima, maar het is slechts een klein begin. Het kan zelfs een excuus zijn om ons met een gerust geweten goed te voelen.

De woorden van Jezus gaan niet over uiterlijke daden van naastenliefde, maar over innerlijke houdingen, die onmisbaar zijn in onze omgang met anderen. Om lief te hebben, moeten we allereerst oprecht van mensen houden, belangstelling voor hen tonen, bruggen van vriendschap slaan en het beste delen wat we te bieden hebben: ons vreugdevolle en actieve geloof, dat tot uiting komt in daden.

Kortom, doe alles uit liefde en om lief te hebben: als je zwijgt, zwijg dan uit liefde; als je spreekt, spreek dan uit liefde; als je corrigeert, corrigeer dan uit liefde. Denk eerst aan de anderen met oprechte liefde en breng die goede gevoelens vervolgens in praktijk op de manier die voor ieder individu het meest nuttig is: dat is liefhebben.

De blik van God

Het gaat erom dat we op een andere manier naar de situaties en mensen kijken waarmee we in ons leven te maken krijgen. Hoe dan? Met dezelfde blik waarmee we zouden willen dat God naar ons keek: als excuus, uit welwillendheid, uit begrip, uit vergeving...!

• Toen de apostel Johannes al heel oud was, brachten ze hem naar de bijeenkomsten van de christenen, en als ze hem vroegen iets over Jezus te vertellen, herhaalde hij steevast: Geliefden, laten we elkaar liefhebben, want de liefde is uit God, en iedereen die liefheeft, is uit God geboren en kent God (1 Joh. 4, 7). Omdat hij altijd hetzelfde zei, drongen ze er bij hem op aan: «Maar jij bent toch bij Jezus »En je weet toch al zoveel over Hem; waarom blijf je ons dan steeds hetzelfde vertellen?« En hij antwoordde: »Omdat het een gebod van de Heer is, en als we dat in praktijk brengen, hebben we Zijn hele evangelie in praktijk gebracht.'.
• In deze wereld waarin we leven en die we graag in vrede zouden willen zien, een wereld waarin de waardigheid van alle mensen wordt erkend en waarin we samen een rechtvaardigere samenleving kunnen opbouwen, zullen deze idealen niet werkelijkheid worden als we niet bij onszelf beginnen: door ons hart te zuiveren van egoïsme en het te vullen met Gods liefde, en door ervoor te zorgen dat dit zichtbaar wordt in ons gezinsleven en in de omgang met onze collega’s en vrienden, van wie we oprecht houden en voor wie we belangstelling hebben.
• We vragen onze Moeder, de Maagd van de Schone Liefde, ons te helpen lief te hebben zoals haar Zoon ons heeft geleerd.

De heer Francisco Varo Pineda, hoofd Onderzoek aan de Universiteit van Navarra.
Faculteit der Theologie, hoogleraar Heilige Schrift.