Met Palmzondag begint de Goede Week en herdenken we de triomfantelijke intocht van Christus in Jeruzalem. De heilige Lucas schrijft: «Toen Hij Betfage en Bethanië naderde, bij de berg die de Olijfberg wordt genoemd, stuurde Hij twee van Zijn discipelen vooruit en zei tegen hen: "Ga naar het huis dat voor jullie ligt. Als jullie daar binnenkomen, zullen jullie een jong ezeltje vinden dat vastgebonden staat en waarop nog niemand heeft gereden. Maak het los en breng het hierheen. Als iemand jullie vraagt waarom jullie het losmaken, zeg dan: "De Heer heeft het nodig.» Zij gingen heen en vonden alles precies zoals de Heer hun had gezegd.”.
Palmzondag is de laatste zondag vóór het Paastriduum. Deze dag wordt ook wel Passiezondag genoemd en markeert het begin van de vieringen van de Goede Week.
Dit is een christelijk vredesfeest. De palmtakken, met hun eeuwenoude symboliek, herinneren ons nu aan het verbond tussen God en zijn volk. Dit verbond is in Christus bevestigd en vastgelegd, want Hij is onze vrede.
In de liturgie van onze Heilige Katholieke Kerk lezen we vandaag deze woorden van diepe vreugde: de kinderen van het Joodse volk gingen met olijftakken de Heer tegemoet, terwijl ze uitriepen: „Ere zij God in de hoogste hemelen.”.
Terwijl Jezus voorbijging, zo vertelt de heilige Lucas, legden de mensen hun kleren op de weg. En toen Hij al dicht bij de afdaling van de Olijfberg was, begonnen de talrijke discipelen, vervuld van vreugde, God luidkeels te loven voor alle wonderen die zij hadden gezien: gezegend zij de Koning die komt in de naam van de Heer, vrede in de hemel en eer in de hoogste hemelen.
«Door onze dienstbare daden kunnen we voor de Heer een nog grotere triomf voorbereiden dan die bij zijn intocht in Jeruzalem», San Josemaría Escrivá.
Op deze dag herdenken wij christenen de intocht van Christus in Jeruzalem, waarmee Hij zijn paasmysterie voltooide. Daarom worden er al sinds lange tijd twee evangelieteksten voorgelezen tijdens de heilige mis op deze dag.
Zoals paus Franciscus het uitlegde: «Deze viering heeft als het ware een dubbele smaak, zoet en bitter; ze is vreugdevol en pijnlijk, want hierin vieren we de intocht van de Heer in Jeruzalem, waar Hij door zijn discipelen als koning wordt toegejuicht, terwijl tegelijkertijd het evangelieverhaal over zijn lijdensweg plechtig wordt voorgelezen. Daarom voelt ons hart dat pijnlijke contrast en ervaart het tot op zekere hoogte wat Jezus op die dag in zijn hart voelde, de dag waarop hij zich met zijn vrienden verheugde en over Jeruzalem weende.».
Het is in de Palmzondag, nu Onze-Lieve-Heer de beslissende week voor ons heil begint, raadt de heilige Josemaría ons aan: «Laten we afzien van oppervlakkige overwegingen en ons richten op de kern, op wat werkelijk belangrijk is. Kijk: wat we moeten nastreven, is naar de hemel gaan. Anders is niets de moeite waard. Om naar de hemel te gaan, is trouw aan de leer van Christus onontbeerlijk. »Om trouw te blijven, is het onontbeerlijk dat we volhardend blijven strijden tegen de hindernissen die ons eeuwige geluk in de weg staan...".
Palmbladeren, zo schrijft Sint-Augustinus, zijn een symbool van eerbetoon, omdat ze overwinning betekenen. De Heer stond op het punt te overwinnen door aan het kruis te sterven. Hij zou, in het teken van het kruis, zegevieren over de duivel, de vorst van de dood.
«Hij komt ons redden; en wij zijn geroepen om zijn weg te kiezen: de weg van de dienstbaarheid, van het geven, van het vergeten van onszelf. We kunnen deze weg inslaan door deze dagen even stil te staan bij het kruisbeeld; dat is de “leerstoel van God”», Paus Franciscus.
Mgr. Javier Echevarría wijst ons op de christelijke betekenis van dit feest: «Wij, die niets zijn, gedragen ons vaak ijdel en hoogmoedig: we willen opvallen, de aandacht trekken; we proberen ervoor te zorgen dat anderen ons bewonderen en prijzen. Het enthousiasme van de mensen is meestal van korte duur. Een paar dagen later zullen degenen die hem met gejuich hadden verwelkomd, luidkeels om zijn dood roepen. En wij, laten wij ons meeslepen door een vluchtig enthousiasme?
Als we deze dagen het goddelijke gefladder van Gods genade opmerken, die vlakbij ons voorbijgaat, laten we er dan ruimte voor maken in onze ziel. Laten we op de grond niet zozeer palmtakken of olijftakken neerleggen, maar onze harten. Laten we nederig, berouwvol en begripvol zijn tegenover anderen. Dat is het eerbetoon dat Jezus van ons verwacht.».
«Net zoals de Heer destijds op de rug van een ezel de Heilige Stad binnenreed», zegt Benedictus XVI, „zo zag de Kerk Hem ook steeds weer aankomen in de nederige gedaante van brood en wijn.“.
De scène van de Goede Week op Palmzondag herhaalt zich in zekere zin in ons eigen leven. Jezus nadert de stad van onze ziel op de rug van het alledaagse: in de soberheid van de sacramenten; of in de subtiele aanwijzingen, zoals die welke de heilige Josemaría in zijn preek over dit feest aanhaalde: «Vul je plicht stipt na; glimlach naar wie dat nodig heeft, ook al doet je ziel pijn; besteed zonder aarzeling de nodige tijd aan het gebed; schiet te hulp wie je zoekt; beoefen gerechtigheid en verrijk die met de genade van de naastenliefde».
Paus Franciscus wees erop dat niets het enthousiasme over de komst van Jezus kon tegenhouden; dat niets ons ervan mag weerhouden om in Hem de bron van onze vreugde te vinden, van de authentieke vreugde die blijft en vrede schenkt; want alleen Jezus redt ons uit de greep van de zonde, de dood, de angst en het verdriet.
Palmzondag in de Bijbel
De liturgie van Palmzondag laat de christenen dit lied zingen: „Hef op, poorten, uw dorpel; sta op, oude poorten, opdat de Koning der heerlijkheid binnenkomt.”.
Eerste evangelie van Palmzondag (Lucas 19:28-40)
Dat gezegd hebbende, liep Hij voor hen uit, op weg naar Jeruzalem. En toen Hij in de buurt van Betfage en Betanië kwam, bij de berg die de Olijfberg wordt genoemd, stuurde Hij twee discipelen vooruit en zei:
—Ga naar het dorp dat daar tegenover ligt; zodra jullie het dorp binnenkomen, zullen jullie een vastgebonden ezel vinden waarop nog niemand heeft gereden; maak hem los en breng hem mee. En als iemand jullie vraagt waarom jullie hem losmaken, zullen jullie dit antwoorden: «Omdat de Heer hem nodig heeft.».
De gezanten gingen erheen en vonden het precies zoals hij hun had verteld. Toen ze het ezeltje losmaakten, zeiden zijn eigenaars tegen hen:
—Waarom maken jullie het ezeltje los?
—Omdat de Heer het nodig heeft, —antwoordden zij.
Ze brachten Jezus erheen. Ze legden hun mantels op het ezeltje en lieten Jezus erop zitten. Terwijl hij voortging, spreidden ze hun mantels uit op de weg. Toen ze dichterbij kwamen, al op de afdaling van de Olijfberg, begon de hele menigte van de discipelen, vervuld van vreugde, God luidkeels te loven voor alle wonderen die ze hadden gezien, en zeiden:
Gezegend zij de Koning die komt in de naam van de Heer!
Vrede in de hemel en eer in de hoogste regionen!
Enkele farizeeën uit de menigte zeiden tegen hem: „Meester, wijs je leerlingen terecht.”.
Hij antwoordde hun: „Ik zeg jullie: als deze zwijgen, zullen de stenen het uitschreeuwen.”.
Evangelie van Palmzondag (Marcus 11, 1-10)
Toen hij Jeruzalem naderde, bij Betfage en Betania, vlak bij de Olijfberg, stuurde hij twee van zijn leerlingen vooruit en zei tegen hen:
—Ga naar het dorp dat voor jullie ligt; zodra jullie het binnenkomen, zullen jullie een vastgebonden ezeltje aantreffen waarop nog niemand heeft gereden; maak het los en breng het hierheen. En als iemand tegen jullie zegt: «Waarom doen jullie dat?», antwoord dan: «De Heer heeft hem nodig en zal hem meteen weer hierheen terugbrengen.».
Ze gingen weg en vonden een ezeltje dat buiten, bij een kruispunt, naast een poort vastgebonden stond, en maakten het los. Sommigen van de aanwezigen zeiden tegen hen:
—Waarom maken jullie dat ezeltje los?
Zij antwoordden hen zoals Jezus hun had gezegd, en gaven hun toestemming. Toen brachten zij het ezeltje naar Jezus, legden hun mantels erop, en Hij klom erop. Velen spreidden hun mantels uit op de weg, anderen legden takken neer die ze in de velden hadden gekapt. Degenen die voorop liepen en degenen die achteraan liepen, riepen:
—Hosanna! Gezegend zij hij die komt in de naam van de Heer! Gezegend zij het komende Koninkrijk, dat van onze vader David! Hosanna in de hoogste hemel!
En hij ging Jeruzalem binnen en begaf zich naar de tempel; en nadat hij alles aandachtig had bekeken, ging hij, aangezien het al laat was, met de twaalf naar Betanië.
«Er zijn honderden dieren die mooier, behendiger en wreder zijn. Maar Christus koos juist dat ezeltje om zich als koning te presenteren aan het volk dat Hem toejuichte. Want Jezus weet geen raad met berekenende sluwheid, met de wreedheid van koude harten, met opzichtige maar holle schoonheid. Onze Heer waardeert de vreugde van een jong hart, de eenvoudige tred, de stem zonder falset, de heldere ogen, het oor dat aandachtig luistert naar zijn liefdevolle woord. Zo regeert Hij in de ziel», de heilige Josemaría Escrivá.
Wanneer beginnen de processies van de Goede Week op Palmzondag?
De traditie om Palmzondag te vieren bestaat al honderden jaren. Eeuwenlang maakt de zegening van de olijftakken deel uit van dit feest, net als de processies, De heilige mis en de vertelling van de lijdensweg van Christus tijdens die viering. Tegenwoordig worden ze in veel landen gevierd.
De gelovigen die deelnemen aan de processie van Jeruzalem, die dateert uit de 4e eeuw, ze dragen ook palmtakken, olijftakken of takken van andere bomen in hun handen en zingen de liederen van Palmzondag. De priesters dragen bloemenkransen en lopen voorop om de gelovigen te begeleiden.
In Spanje, een vrolijke De processie op Palmzondag herdenkt de intocht van Jezus in Jeruzalem. Als we samen zijn, zingen we hosanna en zwaait met zijn handpalmen als een gebaar van lof en welkom.
De olijftakken herinneren ons eraan dat de vastentijd een periode is van hoop en vernieuwing van het geloof in God. Ze worden beschouwd als een symbool van het leven en de wederopstanding van Jezus Christus. Daarnaast herinneren ze ook aan het geloof van de Kerk in Christus en aan de verkondiging van Hem als Koning van de hemel en de aarde.
Aan het einde van de bedevaart is het gebruikelijk om de reeds gezegende palmtakken naast de kruisen in ons huis te plaatsen, als herinnering aan de paasoverwinning van Jezus.
Deze olijfbomen worden klaargemaakt voor de volgende Aswoensdag. Voor deze belangrijke ceremonie worden namelijk de resten van de palmtakken verbrand die op Palmzondag van het voorgaande jaar zijn gezegend. Deze worden besprenkeld met wijwater en vervolgens met wierook geparfumeerd.
Korte lijst met aanbevolen gezangen voor de viering van Palmzondag:
Inhoudsopgave
Vragen en antwoorden
– Wat betekent Palmzondag?
– Wat symboliseert het palmboeket op Palmzondag?
carf@fundacioncarf.orgVaste lijn: +34 914 029 082Mobiel: +34 638 078 511Conde de Peñalver, 45.
