De Sint-Pietersbasiliek, gelegen in het hart van Vaticaanstad en gebouwd door Bramante, Michelangelo en Bernini, is het centrum van het christendom en een van de meesterwerken van de renaissance. De Heilige Stoel heeft onlangs verschillende evenementen georganiseerd ter ere van de 400e verjaardag van de inwijding ervan.
De Sint-Pietersbasiliek is een meesterwerk van kunst en geloof waar niemand aan twijfelt. De bouw ervan, die meer dan een eeuw in beslag nam (1506-1626), belichaamt de overgang en het hoogtepunt van de renaissance- en barokstijlen.
In 1626 werd de grote basiliek die boven het graf van de apostel Petrus was gebouwd, officieel ingewijd. Vier eeuwen later, in 2026, viert de Sint-Pietersbasiliek haar 400-jarig bestaan als een van de meest invloedrijke bouwwerken in de geschiedenis van de westerse architectuur.
De huidige basiliek verving de oude, in de 4e eeuw door Constantijn gebouwde kerk. Het project ging officieel van start in 1506 op initiatief van paus Julius II, die Donato de opdracht gaf voor het ontwerp Bramante.
Gedurende meer dan een eeuw van verbouwingen is het gebouw in handen geweest van invloedrijke architecten: Michelangelo, die de koepel opnieuw vormgaf en het geheel zijn definitieve monumentale karakter gaf; Carlo Maderno, die verantwoordelijk was voor de huidige gevel en voor de uitbreiding in de lengterichting waardoor de kerk de vorm van een Latijns kruis kreeg; en Gian Lorenzo Bernini, de maker van het indrukwekkende bronzen baldakijn onder de koepel en van het ontwerp van het elliptische plein dat de pelgrims omarmt.
De inwijding vond plaats op 18 november 1626. Sindsdien is de Sint-Pietersbasiliek het toneel geweest van pauselijke kroningen, grote openbare feesten, historische begrafenissen en belangrijke momenten uit de hedendaagse geschiedenis.
Ontdek ter gelegenheid van dit jubileum de geschiedenis van San Pedro opnieuw via de digitale bronnen die nu beschikbaar zijn:
De basiliek is een compendium van Europese kunst uit de 16e en 17e eeuw. De koepel van Michelangelo –met een hoogte van 136 meter– werd een voorbeeld voor talloze latere kerken. Het baldakijn van Bernini introduceerde een barokke stijl die in dialoog staat met de kolossale omvang van het gebouw. In de zijkapellen bevinden zich beeldhouwwerken, mozaïeken en grafmonumenten die vijf eeuwen geschiedenis omvatten.
Ter gelegenheid van het jubileum omvat het programma, dat in februari 2026 wordt gepresenteerd, een tentoonstelling gewijd aan de ontwerp- en bouwfasen van de tempel, vanaf de eerste schetsen van Bramante tot aan de voltooiing ervan in de 17e eeuw. Het doel is om het creatieve proces te laten zien achter een werk dat, meer dan een gebouw, een voortdurend architectonisch experiment was dat meer dan honderd jaar duurde.
Bovendien werd op 20 februari een nieuwe kruisweg van de Zwitserse kunstenaar Manuel Dürr toegevoegd, waarmee hedendaagse kunst in een historische ruimte werd geïntegreerd – iets wat door de eeuwen heen regelmatig is gebeurd.
De basiliek ontving in 2025 meer dan 30 miljoen pelgrims, een recordaantal dankzij het Jubileum van de Hoop. Deze jubileumviering was aanleiding om het beheer van de bezoekersstromen te verbeteren door middel van een reserveringssysteem dat in de officiële website is geïntegreerd.
Daarnaast zal een mobiele app simultaanvertaling bieden van liturgieën, gezangen en lezingen in 60 talen, wat zorgt voor een meer meeslepende en gestructureerde ervaring. Ook zullen nieuwe delen van het complex worden opengesteld, zoals de Gregoriaanse en Clementijnse koepels en het terras dat langs de drie apsissen loopt.
Een van de meest opvallende projecten ter gelegenheid van het 400-jarig jubileum is Verder dan het zichtbare, een volledig digitaal model van het monumentale complex. Het gaat om een technologisch en restauratieproject dat wordt aangestuurd door de Fabriek van San Pietro en ENI, in samenwerking met Microsoft.
Na 18 maanden werk en meer dan 4.500 uur aan gegevensverzameling is de 80.000 vierkante meter grote basiliek digitaal gescand.
Er zijn maar weinig bouwwerken die kunnen zeggen dat ze vier eeuwen lang niet alleen de visuele identiteit van een stad, maar ook de geschiedenis van de westerse kunst hebben gevormd. De Sint-Pietersbasiliek is niet alleen het symbolische centrum van het Vaticaan; het is een synthese van geloof, architectuur, beeldhouwkunst, bouwkunde en stedenbouw.
San Pedro viert zijn 400-jarig bestaan, niet als een relikwie, maar als een levend gebouw: een ruimte waar geschiedenis, kunst en technologie met elkaar in dialoog blijven onder dezelfde koepel die Michelangelo meer dan vijf eeuwen geleden bedacht.
Elk jaar op 22 februari viert de katholieke kerk het feest van de De stoel van Sint-Petrus, een bijzondere gelegenheid die de rol van de paus als opvolger van de heilige Petrus en zijn missie om de gelovigen te leiden in het geloof en in de eenheid benadrukt, zoals Leo XIV al vanaf het begin van zijn pontificaat predikt.
Deze dag, die ons aanspoort om met meer liefde naar de paus te kijken, die zijn nederige leiderschap uitoefent in tijden die sommigen als moeilijk bestempelen, spoort ons aan om verder te gaan sterk in het geloof.
De viering van de De stoel van Sint-Petrus Het is elk jaar weer een gelegenheid om samen te komen in gebed en ons geloof te versterken. De Leerstoel staat symbool voor het onderricht en de leiding die de paus aan de Kerk en alle gelovigen biedt.
De Cathedra Sancti Petri Apostoli wordt volgens de overlevering beschouwd als de bisschopsstoel van Sint-Petrus. Het is een oude houten troon – symbool van het primaat en het leergezag van de paus – versierd met ivoren plaquettes waarop de werken van Hercules zijn afgebeeld, en met friezen, eveneens van ivoor, uit de Karolingische periode (9e eeuw).
Om het nog meer waardigheid te verlenen, heeft de architect Gian Lorenzo Bernini vervaardigde een grandioos monument van verguld brons dat in 1666 werd voltooid, na tien jaar van moeizaam en kostbaar werk, vooral wat betreft het gieten van de beelden en de bronzen onderdelen, die in totaal 74 ton wegen. Boven de troon waarop de relikwie rust, houden twee engelen de pauselijke insignes vast: de sleutels en de tiara. Het geheel bereikt een hoogte van 14,74 meter.
Het oorspronkelijke graf van de apostel Sint-Petrus bevindt zich precies onder het hoofdaltaar van de Sint-Pietersbasiliek. Het is niet met het blote oog te zien, maar bevindt zich op een diepe ondergrondse verdieping, die slechts onder zeer beperkte voorwaarden kan worden bezocht, bekend als de Vaticaanse begraafplaats, en dat zich onder het niveau van de Vaticaanse grotten bevindt (de plek waar de meeste pausen begraven liggen).
Onder het huidige hoofdaltaar hebben archeologen in de jaren ’60 van de vorige eeuw een klein edicule (heiligdom) ontdekt dat dateert uit de 2e eeuw en dat tegen een roodgeschilderde muur was gebouwd. Daarin stond een inscriptie in het Oudgrieks die luidde: Petros eni (Pedro is hier).
In een geheime nis in die rode muur werden botten gevonden van een stevige man van ongeveer 60 tot 70 jaar oud. De botten zaten onder de aarde en waren gewikkeld in een paarse stof, geborduurd met gouddraad (wat duidt op groot respect). Na jaren van forensisch onderzoek kondigde paus Sint-Paulus VI in 1968 officieel aan dat deze overblijfselen op overtuigende wijze konden worden beschouwd als de authentieke overblijfselen van de apostel Sint-Petrus.
Toegang tot de Opgravingen in het Vaticaan De toegang is zeer beperkt (er worden slechts ongeveer 250 bezoekers per dag toegelaten) om het microklimaat en de toestand van de ruïnes te beschermen. Om een bezoek te reserveren, moet u dit maanden van tevoren aanvragen door een formulier of een e-mail te sturen naar Opgravingsdienst (Afdeling Opgravingen van de fabriek van San Pedro).
Wat de praktische details betreft: de rondleiding duurt ongeveer 90 minuten. Het is een afgesloten ruimte, waar het vrij warm en vochtig is, en die niet geschikt is voor mensen met claustrofobie. Kinderen jonger dan 15 jaar hebben geen toegang en het is niet toegestaan om foto’s te maken.
Precies onder de vloer van de huidige Sint-Pietersbasiliek bevinden zich de Vaticaanse grotten. Ruimtelijk gezien liggen ze op een tussenliggend niveau tussen de huidige kathedraal en de oude ruïnes van de necropolis.
Kort samengevat: de vloer van de Vaticaanse grotten is de oorspronkelijke vloer van de basiliek die keizer Constantijn in de 4e eeuw liet bouwen.
De uitgestrekte crypte van de Vaticaanse grotten dient als pauselijke begraafplaats. Daar bevinden zich de graven en kapellen van meer dan 90 pausen (waaronder de zalige Johannes Paulus I, Pius XII, de heilige Paulus VI en anderen), evenals die van enkele koningen, koninginnen en edelen die zich onderscheidden door hun steun aan de katholieke kerk (zoals koningin Christina van Zweden). Het graf van de heilige Johannes Paulus II bevond zich aanvankelijk daar, totdat het na zijn zaligverklaring werd verplaatst om het de gelovigen gemakkelijker te maken het te bezoeken en er te bidden. Tegenwoordig bevindt het zich links van Michelangelo’s „La Pietà“.
carf@fundacioncarf.orgVaste lijn: +34 914 029 082Mobiel: +34 638 078 511Conde de Peñalver, 45.
