Sint-Jozef staat meerdere keren op onze feestkalender. In mei, op de eerste dag van de maand, vieren we Sint-Jozef de Arbeider, de patroonheilige van de arbeiders. Hij was degene die met zijn vaardigheden als timmerman voor Jezus en Maria zorgde en hen onderhield. Op zijn feestdag, 19 maart, nodigde paus Leo XIV ons uit om op een bijzondere manier stil te staan bij de figuur van de heilige Jozef. Daartoe heeft hij aangegeven welke twee unieke deugden de vader van Jezus kenmerken: «José laat ons zien dat aanwezigheid en zorg onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn“» en «Daarin erkennen we dat opvangen niet alleen aanwezigheid inhoudt, maar ook zorg dragen. Zorg dragen betekent aandachtvol naast de ander staan, zijn keuzes respecteren en voor hem zorgen.».
«Heb de heilige Jozef heel erg lief, heb hem lief met heel je ziel, want hij is degene die, samen met Jezus, de heilige Maria het meest heeft liefgehad en degene die het meest met God heeft omgegaan: degene die haar het meest heeft liefgehad, na onze Moeder. Hij verdient je genegenheid, en het is goed voor je om hem te eren, want hij is de Meester van het innerlijk leven, en hij heeft grote invloed bij de Heer en bij de Moeder van God», Forja, 554.
Zowel de heilige Matteüs als de heilige Lucas beschrijven de heilige Jozef als een man die afstamde van een illustere geslachtslijn: die van David en Salomo, koningen van Israël. De details van deze afstamming zijn historisch gezien enigszins onduidelijk: we weten niet welke van de twee stambomen, die de evangelisten vermelden, betrekking heeft op Maria en welke op de heilige Jozef, die volgens de Joodse wet haar vader was. We weten niet of zijn geboorteplaats Bethlehem was, waar hij naartoe ging om zich te laten registreren, of Nazareth, waar hij woonde en werkte.
We weten daarentegen dat hij geen rijk man was: hij was een arbeider, net als miljoenen andere mannen over de hele wereld; hij oefende het zware en nederige beroep uit dat God voor zichzelf had gekozen, toen Hij mens werd en dertig jaar lang als een van ons wilde leven.
In de Heilige Schrift staat dat Jozef een ambachtsman was. Verschillende kerkvaders voegen hieraan toe dat hij timmerman was. De heilige Justinus zegt, wanneer hij het heeft over het werkzame leven van Jezus, dat Hij ploegen en jukken maakte (S. Justinus, Dialogus cum Tryphone, 88, 2, 8 (PG 6, 687).); misschien concludeert Sint-Isidorus van Sevilla op basis van die woorden dat Jozef smid was. In ieder geval was hij een arbeider die zich inzette voor zijn medeburgers en die over handvaardigheid beschikte, het resultaat van jarenlange inspanning en zweet.
Uit de evangelieverhalen blijkt de grote menselijke persoonlijkheid van Jozef: hij komt op geen enkel moment over als een man die zich door het leven laat intimideren of er bang voor is; integendeel, weet hoe hij problemen het hoofd moet bieden, zich in moeilijke situaties staande moet houden en de taken die hem worden toevertrouwd met verantwoordelijkheid en eigen initiatief moet uitvoeren.
De hele Kerk erkent de heilige Jozef als haar beschermer en patroonheilige. Door de eeuwen heen is er over hem gesproken, waarbij verschillende aspecten van zijn leven werden benadrukt, waarin hij altijd trouw bleef aan de missie die God hem had toevertrouwd.
In de woorden van de heilige Josemaría is de heilige Jozef werkelijk Vader en Heer, die degenen die U vereren beschermt en begeleidt op hun aardse levensweg, zoals U Jezus beschermde en begeleidde terwijl Hij opgroeide en mens werd. Als men zich met hem bezighoudt, ontdekt men dat de heilige patriarch bovendien een meester is in het innerlijke leven: want leert ons Jezus te leren kennen en met Hem te leven, om ons te laten beseffen dat we deel uitmaken van Gods familie. Deze heilige leert ons deze lessen door, net als hijzelf, een gewone man te zijn, een gezinsvader, een arbeider die met de kracht van zijn handen in zijn levensonderhoud voorzag.
De deugden van Jozef uit Nazareth
Wie is de heilige Jozef, de arbeider? Hij was een ambachtsman uit Galilea, een man zoals zoveel anderen. In zijn tijd waren er alleen ouderschap en werk, elke dag, altijd met dezelfde inzet. En aan het eind van de dag: een klein, eenvoudig huisje, om weer op krachten te komen en opnieuw te beginnen.
Maar De naam José betekent in het Hebreeuws: ‘God zal toevoegen’.. God voegt aan het heilige leven van hen die Zijn wil doen, onvermoede dimensies toe: het belangrijke, datgene wat aan alles waarde geeft, het goddelijke. God voegde aan het nederige en heilige leven van Jozef het leven van de Maagd Maria en dat van Jezus, onze Heer, toe.
Leven vanuit het geloof: deze woorden komen bij de heilige Jozef ruimschoots tot uiting. Zijn gehoorzaamheid aan Gods wil is spontaan en diepgaand.
Want het leven van de heilige aartsvader was eenvoudig, maar zeker niet gemakkelijk. Na momenten van angst komt hij tot het besef dat de Zoon van Maria door de Heilige Geest is verwekt. En dat Kind, de Zoon van God, naar het vlees een afstammeling van David, wordt geboren in een grot. Engelen vieren zijn geboorte en personen uit verre landen komen Hem aanbidden, maar de koning van Judea wil Hem doden en daarom is het noodzakelijk te vluchten. De Zoon van God is, naar het schijnt, een weerloos kind, dat in Egypte zal wonen.
In zijn evangelie, Sint-Mattheüs benadrukt voortdurend de trouw van Jozef, die zonder aarzelen Gods geboden opvolgt, ook al zou de betekenis van die opdrachten hem soms onduidelijk kunnen lijken of zou het verband ervan met de overige goddelijke plannen voor hem verborgen kunnen blijven.
Geloof en hoop
De kerkvaders benadrukken vaak deze standvastigheid in het geloof van de heilige Jozef. Het geloof van José wankelt niet; hij gehoorzaamt altijd strikt en onmiddellijk.
Om deze les die de Heilige Patriarch ons hier geeft beter te begrijpen, is het goed om in gedachten te houden dat zijn geloof is actief. Want het christelijk geloof staat lijnrecht tegenover conformisme, of het gebrek aan innerlijke activiteit en energie.
In de verschillende omstandigheden van zijn leven blijft de patriarch nadenken en laat hij zijn verantwoordelijkheid niet varen. Integendeel: hij stelt al zijn menselijke ervaring ten dienste van het geloof.
Geloof, liefde, hoop: dit zijn de pijlers van het leven van de heilige en van elk christelijk leven. De overgave van Jozef uit Nazareth lijkt verweven te zijn met die verstrengeling van trouwe liefde, liefdevol geloof en vol vertrouwen gevulde hoop.
Dat leert ons het leven van de heilige Jozef: eenvoudig, normaal en alledaags, bestaande uit jaren van steeds hetzelfde werk, uit dagen die menselijk gezien eentonig zijn en de ene na de andere volgen.
Sint-Jozef, de vader van Jezus
«Behandel Jozef goed en je zult Jezus vinden», de heilige Josemaría Escrivá de Balaguer.
Via de engel vertrouwt God zelf aan Jozef toe wat Zijn plannen zijn en hoe Hij op hem rekent om die uit te voeren. José is geroepen om de vader van Jezus te worden; dat zal zijn roeping zijn, zijn missie.
José is, in menselijke zin, de leermeester van Jezus geweest; hij heeft Hem dagelijks met tedere genegenheid behandeld en heeft met vreugdevolle toewijding voor Hem gezorgd.
Van de heilige Jozef leren we wat het betekent om van God te zijn en tegelijkertijd ten volle onder de mensen te leven, en zo de wereld te heiligen. Behandel Jozef goed, en jullie zullen Jezus vinden. Behandel Jozef goed, en jullie zullen Maria vinden, die het gezellige atelier in Nazareth altijd met vrede vervulde.
Jozef uit Nazareth zorgde voor de Zoon van God en liet Hem, als mens, kennismaken met de hoop van het volk van Israël. En dat is precies wat hij doet bij ons: door haar krachtige voorspraak leidt zij ons naar Jezus. De heilige Josemaría, wiens devotie voor de heilige Jozef in de loop van zijn leven steeds groter werd, zei dat Hij werkelijk Vader en Heer is, die degenen die Hem vereren beschermt en begeleidt op hun aardse weg, net zoals Hij Jezus beschermde en begeleidde terwijl deze opgroeide en mens werd.
God vraagt steeds meer, en Zijn wegen zijn niet onze menselijke wegen. De heilige Jozef heeft, zoals geen enkele andere mens vóór of na hem, van Jezus geleerd om oplettend te zijn en de wonderen van God te herkennen, en om zijn ziel en hart open te houden.
Het feest van Sint-Jozef
Op 19 maart viert de Kerk het feest van de Heilige Patriarch, patroonheilige van de Kerk en van het Werk; op deze dag hernieuwen wij in het Opus Dei de liefdesbelofte die ons met de Heer verbindt. Maar over de hele wereld vieren we op 1 mei ook het feest van de heilige Jozef de Arbeider, patroonheilige van alle arbeiders.
Het feest van Sint-Jozef laat ons de schoonheid van een trouw leven zien. Jozef vertrouwde op God: daarom kon hij op aarde zijn vertrouwenspersoon zijn om voor Maria en Jezus te zorgen, en vanuit de hemel is hij een goede vader die waakt over de christelijke trouw.
De zeven zondagen van Sint-Jozef
Het is een traditie van de Kerk om het feest van 19 maart voor te bereiden. De zeven zondagen voorafgaand aan dat feest worden gewijd aan de heilige patriarch, ter herdenking van de belangrijkste vreugden en smarten uit zijn leven.
De meditatie van de Het leed en de vreugde van de heilige Jozef Het helpt ons de heilige patriarch beter te leren kennen en ons eraan te herinneren dat ook hij te maken had met vreugde en tegenslagen.
Het was paus Gregorius XVI die de verering van de zeven zondagen van Sint-Jozef aanmoedigde door hiervoor talrijke aflaten te verlenen; maar Zijne Heiligheid Pius IX gaf deze verering een blijvend karakter door zijn wens dat men een beroep zou doen op de heilige om de toenmalige benarde situatie van de wereldkerk te verlichten.
Op een dag vroeg iemand aan de heilige Josemaría hoe hij dichter bij Jezus kon komen: «Denk aan die wonderbaarlijke man, die door God was uitgekozen om op aarde zijn vader te zijn; denk aan zijn smarten en zijn vreugden. Doe je de zeven zondagen? Zo niet, dan raad ik je aan dat te doen.».
«Wat een grootsheid krijgt de stille en verborgen figuur van de heilige Jozef – zo zei de heilige Johannes XXIII – door de geest waarmee hij de missie vervulde die God hem had toevertrouwd. Want de ware waardigheid van de mens wordt niet afgemeten aan de schittering van opvallende resultaten, maar aan de innerlijke houding van orde en goede wil.».
Weetjes over Sint-Jozef de Arbeider
Vereering van paus Leo XIV
«Jozef laat zijn menselijke zekerheden achter zich en geeft zich volledig over aan God, terwijl hij “de diepe zee” op vaart, op weg naar een toekomst die volledig aan de Voorzienigheid is toevertrouwd. De heilige Augustinus beschrijft zijn instemming als volgt: "«Uit de vroomheid en naastenliefde van Jozef werd uit de Maagd Maria een zoon geboren, die tegelijkertijd de Zoon van God is" (Preek 51, 30).".
De devotie van paus Franciscus
«Ik wil jullie ook iets heel persoonlijks vertellen. Ik houd heel veel van de heilige Jozef. Omdat hij een sterke en stille man is. En op mijn bureau staat een afbeelding van de slapende heilige Jozef. En terwijl hij slaapt, waakt hij over de Kerk. Ja, dat kan hij. Wij niet. En als ik een probleem of een moeilijkheid heb, schrijf ik een briefje en leg ik dat onder het beeldje van de heilige, zodat hij erover droomt. Dat betekent dat hij voor dat probleem bidt.».
Vereering van de heilige Josemaría
De heilige Jozef is de patroonheilige van deze familie, het Opus Dei. In de beginjaren wendde de heilige Josemaría zich in het bijzonder tot hem om de Heiligst Gekooide Jezus aanwezig te kunnen maken in het eerste centrum van het Opus Dei. Door zijn voorspraak was het in maart 1935 mogelijk om de Heer te huisvesten in het oratorium van de Academia-Residencia DYA, aan de Ferrazstraat in Madrid.
Vanaf dat moment wilde de stichter van het Werk dat de sleutel van de tabernakels in de centra van het Opus Dei voorzien zou zijn van een klein medaillon van de heilige Jozef met het opschrift Ga naar Jozef; de reden hiervoor is om eraan te herinneren dat de heilige aartsvader ons, net zoals Jozef in het Oude Testament dat voor zijn volk deed, het kostbaarste voedsel heeft geschonken: de eucharistie.
Sint-Jozef de Arbeider, de heilige van de stilte, de beschermer
We kennen geen woorden die hij heeft gesproken; we kennen alleen zijn daden, zijn daden van geloof, liefde en bescherming. Hij beschermde de Onbevlekte Moeder van God en was de vader van Jezus op aarde. Toch wordt hij nergens in de evangeliën genoemd. Hij was veeleer een stille en nederige dienaar van God die zijn rol naar behoren vervulde. Hij werkte hard om de Heilige Familie te onderhouden.
Een van de eerste titels die men gebruikte om hem te eren, was Voedster van de Heer, degene die de Heer voedt; deze dateert minstens uit de 9e eeuw.
Feesten ter ere van hem
Het hoogfeest van Sint-Jozef valt op 19 maart en het feest van Sint-Jozef de Arbeider (Internationale Dag van de Arbeid) op 1 mei. Hij maakt ook deel uit van het feest van de Heilige Familie (30 december) en is ongetwijfeld verweven met het kerstverhaal.
San José heeft meerdere beschermheiligen
Hij is de patroonheilige van de Universele Kerk, van een vredige dood, van gezinnen, ouders, zwangere vrouwen, reizigers, immigranten, ambachtslieden, ingenieurs en arbeiders. Hij is tevens de patroonheilige van Amerika, Canada, China, Kroatië, Mexico, Korea, Oostenrijk, België, Peru, de Filippijnen en Vietnam.
Laten we de heilige Jozef, de arbeider, vragen om ons te blijven helpen dichter bij Jezus in het Heilig Sacrament te komen, die het voedsel is waarmee de Kerk zich voedt. Zo deed hij dat samen met Maria in Nazareth, en zo zal hij dat ook samen met haar in onze huizen doen.
Inhoudsopgave
carf@fundacioncarf.orgVaste lijn: +34 914 029 082Mobiel: +34 638 078 511Conde de Peñalver, 45.
