Audiencja generalna u papieża Leona XIV Piotra, 3 września 2025 r.

Drodzy bracia i siostry:

W samym sercu narracji pasyjnej, w najjaśniejszym i najciemniejszym momencie życie Jezusa ChrystusaEwangelia Jana daje nam dwa słowa, które zawierają ogromną tajemnicę: "Pragnę" (19:28), a zaraz potem: "Wszystko się wykonało" (19:30). Te ostatnie słowa, ale naładowane całym życiem, ujawniają sens całej egzystencji Syna Bożego. Na krzyżu Jezus nie ukazuje się jako zwycięski bohater, ale jako żebrak miłości. Nie głosi, nie potępia, nie broni się. Pokornie prosi o to, czego sam nie może dać.

Jezus Chrystus ukrzyżowany, pełny wyraz Miłości

Pragnienie Ukrzyżowanego to nie tylko fizjologiczna potrzeba złamanego ciała. Jest także, i przede wszystkim, wyrazem głębokiego pragnienia: pragnienia miłości, relacji, komunii. Jest to niemy krzyk Boga, który pragnąc dzielić z nami wszystko, co ludzkie, pozwala się przebić przez to pragnienie. Bóg, który nie wstydzi się błagać o łyk, ponieważ w tym geście mówi nam, że miłość, aby była prawdziwa, musi również nauczyć się prosić, a nie tylko dawać.

"Pragnę", mówi Jezus i w ten sposób manifestuje swoje człowieczeństwo, a także nasze. Nikt z nas nie może być samowystarczalny. Nikt nie może ocalić samego siebie. Życie jest "spełnione" nie wtedy, gdy jesteśmy silni, ale wtedy, gdy uczymy się przyjmować. I właśnie w tym momencie, po otrzymaniu z rąk innych gąbki nasączonej octem, Jezus ogłasza: "Wszystko się spełniło". Miłość stała się potrzebująca i właśnie dlatego wykonała swoje dzieło.

Oto chrześcijański paradoks: Bóg zbawia nie przez czynienie, ale przez pozwalanie, by czyniono Jego. Nie przezwyciężając zło siłą, ale akceptując do końca słabość miłości. Na krzyżu Jezus uczy nas, że człowiek nie spełnia się w mocy, ale w ufnej otwartości na innych, nawet jeśli są wrogo nastawieni i nieprzyjacielscy. Zbawienie nie polega na autonomii, ale na pokornym rozpoznaniu własnych potrzeb i umiejętności ich swobodnego wyrażania.

Spełnienie naszego człowieczeństwa w Bożym planie nie jest aktem siły, ale gestem zaufania. Jezus nie zbawia za pomocą zamachu stanu, ale prosząc o coś, czego sam nie może dać. I tutaj otwierają się drzwi do prawdziwej nadziei: jeśli nawet Syn Boży postanowił nie wystarczać samemu sobie, to Jego pragnienie - miłości, sensu, sprawiedliwości - nie jest oznaką porażki, ale prawdy.

Pozwolić się kochać Jezusowi Chrystusowi

Ta pozornie prosta prawda jest trudna do zaakceptowania. Żyjemy w czasach, które nagradzają samowystarczalność, skuteczność, wydajność. Ewangelia pokazuje nam jednak, że miarą naszego człowieczeństwa nie jest to, co potrafimy zdobyć, ale zdolność do tego, by dać się kochać, a kiedy trzeba, pomóc.

Jezus zbawia nas, pokazując nam, że proszenie nie jest niegodne, ale wyzwalające. Jest to droga wyjścia z ukrycia grzechu, z powrotem do przestrzeni komunii. Od samego początku grzech rodził wstyd. Ale przebaczenie, prawdziwe przebaczenie, rodzi się, gdy możemy spojrzeć naszej potrzebie w twarz i nie obawiać się już odrzucenia.

Pragnienie Jezusa na krzyżu jest również naszym pragnieniem. Jest to wołanie zranionej ludzkości, która wciąż poszukuje wody żywej. I to pragnienie nie oddala nas od Boga, ale jednoczy nas z Nim. Jeśli mamy odwagę je rozpoznać, możemy odkryć, że nasza kruchość jest również mostem do nieba. To właśnie w proszeniu - a nie w posiadaniu - otwiera się droga wolności, ponieważ przestajemy udawać, że sami sobie wystarczamy.

W braterstwie, w prostym życiu, w sztuce proszenia bez wstydu i ofiarowywania bez kalkulacji, ukryta jest radość, której świat nie zna. Radość, która przywraca nas do pierwotnej prawdy naszego istnienia: jesteśmy stworzeniami stworzonymi do dawania i przyjmowania miłości.

Drodzy bracia i siostry, w pragnieniu Chrystusa możemy rozpoznać całe nasze pragnienie. I uczmy się, że nie ma nic bardziej ludzkiego, nic bardziej boskiego, niż umieć powiedzieć: potrzebuję. Nie bójmy się prosić, zwłaszcza gdy wydaje nam się, że na to nie zasługujemy. Nie wstydźmy się wyciągnąć ręki. To właśnie tam, w tym pokornym geście, ukryte jest zbawienie.

Ostateczny apel papieża Leona

Dramatyczne wiadomości napływają z Sudanu, w szczególności z Darfuru. W El Fasher wielu cywilów zostało uwięzionych w mieście, padając ofiarą niedoborów i przemocy. W Tarasin niszczycielskie osuwisko spowodowało liczne ofiary śmiertelne, pozostawiając po sobie smutek i rozpacz. A jakby tego było mało, rozprzestrzenianie się cholery zagraża setkom tysięcy i tak już wyczerpanych ludzi. Jestem bliżej niż kiedykolwiek Sudańczyków, szczególnie rodzin, dzieci i przesiedleńców.

Modlę się za wszystkie ofiary. Szczerze apeluję do osób odpowiedzialnych i do społeczności międzynarodowej o zapewnienie korytarzy humanitarnych i rozpoczęcie skoordynowanej reakcji w celu powstrzymania tej katastrofy humanitarnej. Nadszedł czas na poważny, szczery i pluralistyczny dialog między stronami, aby zakończyć konflikt i przywrócić nadzieję, godność i pokój mieszkańcom Sudanu.

Święty Grzegorz Wielki był reformatorem liturgii, promotorem chorału gregoriańskiego, obrońcą ubogich i promotorem ewangelizacji, jego pontyfikat oznaczał przed i po w historii. Jego życie przypomina nam, że prawdziwa wielkość polega na służeniu Bogu i innym z wielkoduszną miłością.

W całej swojej historii Kościół katolicki miał niezwykłe postacie, które w czasach kryzysu i ciemności były w stanie prowadzić lud chrześcijański z mądrością, pokorą i męstwem. Jednym z takich opatrznościowych mężów był Święty Grzegorz Wielki (540-604), papież w latach 590-604, uważany za jednego z czterech wielkich Ojców Kościoła łacińskiego. Jego pontyfikat odcisnął niezatarte piętno na liturgii, misji ewangelizacyjnej i organizacji Kościoła.

Święty Grzegorz jest pamiętany jako "papież, który rządził z sercem mnicha".Powodem tego jest to, że pomimo wzięcia na siebie ciężaru Roma W burzliwych czasach zawsze zachowywał ducha służby i pokory, który kultywował w swoim życiu monastycznym.

Jego postać pozostaje przykładem zarówno dla duszpasterzy, jak i wiernych, ponieważ wiedział, jak połączyć stanowczość rządów z głębokim życiem wewnętrznym, osobistą surowość z wielką hojnością wobec ubogich, a tradycję z otwartością na potrzeby swoich czasów.

W tej opowieści na blogu zagłębimy się w jego życie, kontekst historyczny, główne dzieła i powody, dla których Kościół czci go jako świętego i Doktora Kościoła.

Kontekst historyczny: Rzym w ruinie

Święty Grzegorz urodził się w Rzymie około 540 roku, w arystokratycznej rodzinie o starożytnych tradycjach senatorskich. Miasto, w którym się urodził, było dalekie od swojej dawnej imperialnej świetności: po upadku Cesarstwa Zachodniorzymskiego (476 r.) Rzym został zredukowany do dekadenckiego miejsca, spustoszonego przez wojny, epidemie i biedę.

Świat zachodni był podzielony i znajdował się pod presją ludów, takich jak Lombardowie, którzy najechali Włochy i nieustannie zagrażali Rzymowi. Władza polityczna była słaba, a jedynym stabilnym punktem odniesienia dla ludzi był Kościół i papież.

Ten kontekst kryzysu miał decydujące znaczenie dla zrozumienia postaci Grzegorza: człowieka, który nie szukając tego, musiał wziąć na siebie ciężar kierowania nie tylko życiem duchowym, ale także materialnym przetrwaniem całego ludu.

Od prefekta Rzymu do benedyktyńskiego mnicha

Gregorio otrzymał wyrafinowane wykształcenie odpowiadające jego pozycji społecznej. Był wykształcony w zakresie prawa, literatury i administracji, co pozwoliło mu zajmować odpowiedzialne stanowiska. Około 572 roku został prefekt RzymuNajwyższa władza cywilna w mieście.

Jednak po śmierci ojca Grzegorz postanowił dokonać radykalnej zmiany w swoim życiu. Sprzedał znaczną część swojego majątku, aby pomóc ubogim i przekształcił swój dom na górze Celio w klasztor benedyktynów. Sam przeszedł tam na emeryturę jako mnich, prowadząc życie pełne modlitwy, studiów i surowości.

Jego powołanie monastyczne było zawsze w centrum jego tożsamości i chociaż posłuszeństwo doprowadziło go później do porzucenia tego kontemplacyjnego życia, Grzegorz nigdy nie przestał uważać się za prostego "sługę sług Bożych", tytuł, który wprowadził i który jest nadal używany przez papieży jako znak pokory.

Papież, który nie chciał być papieżem

W roku 590, po śmierci papieża Pelagiusza II, Grzegorz został wybrany na papieża. następca św. Piotra. Wybór nie był łatwy: Grzegorz próbował się opierać, prosząc nawet cesarza, aby nie potwierdzał jego nominacji, ponieważ czuł, że nie jest przygotowany na ogromne obciążenie. Jednak lud rzymski poparł go i ostatecznie przyjął posługę Piotrową.

Jego pontyfikat rozpoczął się w samym środku straszliwej zarazy, która pustoszyła Rzym. Tradycja głosi, że zorganizował procesje pokutne i błagalne do Dziewicy, podczas których, po przybyciu do mauzoleum Hadriana, miał wizję archanioła Michała chowającego miecz, znak, że zaraza dobiega końca. Od tego momentu miejsce to nazywano Castel Sant'Angelo.

Papież duszpasterz i reformator

Św. Grzegorz rządził Kościołem przez 14 lat, aż do śmierci w 604 r. Jego dzieło można podsumować następująco:

1) Reforma liturgiczna i chorał gregoriański

Jednym z najbardziej znanych dziedzictw Grzegorza Wielkiego jest konsolidacja liturgii rzymskiej. Nadał on jedność obrzędom, promował jasność w modlitwach i ustanowił normy dotyczące celebracji Mszy Świętej i śpiewu liturgicznego.

Chociaż nie wynalazł chorału gregoriańskiego, promował go i organizował, dzięki czemu tradycja muzyczna Kościoła Zachodniego została powiązana z jego imieniem. Chorał gregoriański stał się uniwersalnym wyrazem modlitwy i piękna, który do dziś jest żywy w klasztorach i świątyniach na całym świecie.

2. Misja ewangelizacyjna

Grzegorz rozumiał, że Ewangelia musi dotrzeć do wszystkich narodów. Wysłał z Rzymu misjonarzy, z których najbardziej znanym był przypadek święty Augustyn z Canterburyktóry przyniósł wiarę chrześcijańską ludom anglosaskim w Anglii. Dzięki tej inicjatywie w ciągu kilku stuleci Kościół angielski stał się centrum ewangelizacji dla całej Europy.

Dzięki temu impulsowi misyjnemu Grzegorz wzmocnił uniwersalność Kościół i położył podwaliny pod chrystianizację średniowiecznej Europy.

3. Miłość w sercu jego pontyfikatu

Jeśli coś charakteryzowało Grzegorza, to była to jego bliskość z najbiedniejszymi z biednych. Pod jego rządami Kościół rzymski stał się główną instytucją pomagającą potrzebującym. Zorganizował system dystrybucji żywności i pomocy, zarządzając dobrami kościelnymi z wielką surowością, aby służyły one ludziom.

Jego przykład osobistej surowości był jasny: choć rządził stanowczo, żył prosto, mając świadomość, że jego misją jest służba.

4. Pisma i doktryna duchowa

Święty Grzegorz był płodnym i jasnym pisarzem. Jego dzieła były szeroko rozpowszechniane i naznaczyły duchowość średniowiecza. Wśród nich są:

Reguła duszpasterska: Podręcznik dla biskupów i pastorów, jak służyć z pokorą i gorliwością. Był on tak wpływowy, że Karol Wielki kazał go rozesłać do wszystkich biskupów w swoim imperium.

Dialogi: gdzie opowiada o życiu włoskich świętych, zwłaszcza św. Benedykta z Nursji, którego duchowość głęboko podziwiał.

Homilie na temat Ezechiela i Ewangelii: z jasnymi i praktycznymi naukami dotyczącymi chrześcijańskiego życia.

Jego teologia, bardziej duszpasterska niż spekulatywna, wyróżniała się umiejętnością łączenia doktryny z życiem, mądrości z bliskością.

5. Rząd i dyplomacja

Grzegorz był nie tylko duchowym przywódcą, ale także administratorem i dyplomatą w zniszczonych Włoszech. Negocjował bezpośrednio z Lombardami, osiągając porozumienia pokojowe, które uratowały życie i ochroniły Rzym.

Wzmocnił również organizację Kościoła, wysyłając listy i dyrektywy do biskupów na całym świecie. Zachowało się ponad 800 jego listów, które dają nam wgląd w jego ogromną aktywność i troskę duszpasterską.

Świętość i dziedzictwo

Grzegorz zmarł 12 marca 604 r., wyczerpany chorobą i nieustanną pracą. Został pochowany w Bazylice Świętego Piotra, gdzie jego grób jest nadal czczony.

Ludzie niemal natychmiast ogłosili go świętym. Jego reputacja świętości wynikała z surowego życia, miłości do ubogich, wierności modlitwie i gorliwości dla Kościoła. W 1295 r. papież Bonifacy VIII ogłosił go świętym. Doktor Kościołauznając głębię jego duchowego nauczania.

Dziś jest pamiętany jako Święty Grzegorz WielkiTytuł ten dzieli tylko z kilkoma innymi papieżami w historii, takimi jak święty Leon Wielki.

Dlaczego święty Grzegorz Wielki jest wciąż aktualny?

Chociaż od jego śmierci minęło ponad 1400 lat, postać św. Grzegorza pozostaje niezwykle istotna dla Kościoła i świata:

• Pokora w przywództwieW społeczeństwie, które często myli autorytet z władzą, jego przykład przypomina, że rządzić znaczy służyć.
• Skuteczna działalność charytatywnaPokazał, że wiary nie można oddzielić od troski o potrzebujących.
• Jedność liturgicznaImpuls liturgiczny Kościoła pozostaje filarem jego życia.
• Impuls misyjnyJego otwartość na wysyłanie ewangelizatorów inspiruje dziś nową ewangelizację.
• Praktyczna duchowośćJego pisma pozostają przewodnikiem dla biskupów, księży i zaangażowanych świeckich.

Wyjątkowy w czasach kryzysu

Święty Grzegorz Wielki był wyjątkowym papieżem, który wiedział, jak prowadzić Kościół w czasach kryzysu, nie z władzy, ale z pokory i służby. Jego życie pokazuje, że świętość nie polega na robieniu nadzwyczajnych rzeczy, ale na życiu z wiernością i oddaniem obowiązkom, które Bóg składa w nasze ręce każdego dnia.

Kościół czci go jako świętego i doktora, ponieważ łączył w sobie modlitwę mnicha, mądrość nauczyciela i męstwo pasterza. Jego przykład nadal inspiruje dzisiejszych chrześcijan do bycia światłem pośród ciemności, pokornymi sługami innych i wiernymi posłańcami Ewangelii.

Jak napisał w swoim Reguła duszpasterska: "Ten, kto został wyznaczony na pastora, musi być przede wszystkim przykładem życia, aby jego postępowanie było punktem odniesienia dla innych".

Święty Grzegorz Wielki uczy nas, że prawdziwa wielkość jest w magna caritasw wielkiej i hojnej miłości, która daje siebie bez miary.

---