{"id":228432,"date":"2026-03-05T02:00:00","date_gmt":"2026-03-05T01:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/fundacioncarf.org\/?p=228432"},"modified":"2026-02-23T17:14:09","modified_gmt":"2026-02-23T16:14:09","slug":"la-paz-desarmante-y-la-fidelidad-papa-leon-xiv","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fundacioncarf.org\/nl\/la-paz-desarmante-y-la-fidelidad-papa-leon-xiv\/","title":{"rendered":"Ontwapenende vrede en trouw"},"content":{"rendered":"

Onder de leerstellingen van paus Leo XIV van de afgelopen weken, in het kielzog van de Jubileum van de Hoop<\/a>, richten we ons op zijn\u00a0Boodschap ter gelegenheid van de 59e Werelddag van de Vrede<\/em><\/strong>, dat het begin van het jaar 2026 markeert, en zijn\u00a0apostolische brief \u201cTrouw die toekomst cre\u00ebert<\/a><\/strong>\u201d, ter gelegenheid van de 60e verjaardag van de conciliaire decreten\u00a0Optatam totius\u00a0<\/em>y\u00a0Presbyterorum ordinis<\/em>.<\/p>\n\n\n\n

De revolutie van een ontwapenende vrede<\/h2>\n\n\n\n

De boodschap van Leo XIV voor de Werelddag van de Vrede (1 januari 2026) draagt de titel: \u00abVrede zij met u allen: op weg naar een \u2018ontwapende en ontwapenende\u2019 vrede\u00bb. Het is een directe en uitgebreide weergave van de eerste woorden die hij uitsprak toen hij op het balkon van de Sint-Pietersbasiliek in het Vaticaan verscheen (8 mei 2025).<\/p>\n\n\n\n

De vrede die de verrezen Christus brengt \u2013 zo merkt hij in de inleiding op \u2013 is niet louter een wens, maar \u00abbrengt een definitieve verandering teweeg in wie haar ontvangt en daarmee in de hele werkelijkheid\u00bb (vgl. Ef 2, 14). De christelijke missie, die vrede met zich meebrengt als een lichtpunt te midden van de duisternis en de schaduwzijden van conflicten, gaat door. Met de verkondiging van de opvolgers van de apostelen en de inzet van zoveel volgelingen van Christus is zij \u201cde stilste revolutie\u201d.<\/p>\n\n\n\n

De vrede die de verrezen Christus brengt \u2013 zo merkt hij in de inleiding op \u2013 is niet louter een wens, maar \u00abbrengt een definitieve verandering teweeg in degene die haar ontvangt en daarmee in de gehele werkelijkheid\u00bb (vgl. Ef 2, 14). De christelijke zending, die vrede met zich meebrengt als een lichtpunt te midden van de duisternis en de schaduwen van conflicten, gaat door. Met de verkondiging van de opvolgers van de apostelen en de inzet van zoveel volgelingen van Christus is zij \u00abde stilste revolutie\u00bb.<\/p>\n\n\n\n

\"paz<\/figure>\n\n\n\n

Christus brengt \u201ceen vrede zonder wapens\u201d <\/em>want in het licht van conflicten en geweld wijst Hij een andere weg. \u201cSteek je zwaard weg\u201d<\/em>, zegt hij tegen Petrus (Joh. 18:11; vgl. Matt. 26:52). <\/p>\n\n\n\n

\u00abDe vrede van de verrezen Jezus is geweldloos \u2013 zo stelt de paus \u2013, want ook zijn strijd was geweldloos, binnen welbepaalde historische, politieke en sociale omstandigheden. Christenen moeten samen op profetische wijze getuigen van deze vernieuwing en daarbij de tragedies in herinnering brengen waaraan zij zo vaak medeplichtig zijn geweest.\u00bb.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

Een ongewapende \u201cstrijd\u201d<\/h3>\n\n\n\n

Jezus stelt daarentegen de weg voor \u2013 het \u2018protocol\u2019, zoals paus Franciscus het noemde \u2013 van de barmhartigheid (vgl. Mt 25, 31-46).\u00a0<\/p>\n\n\n\n

Paradoxaal genoeg wordt tegenwoordig \u00abin de relatie tussen burgers en bestuurders het feit dat we niet voldoende worden voorbereid op oorlog, op het reageren op aanvallen en op het pareren van agressie\u00bb als een tekortkoming beschouwd.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

Maar dit is slechts het topje van de ijsberg van een dieperliggend en wereldwijd wijdverbreid probleem: de wijdverbreide\u00a0l<\/em>een logische rechtvaardiging van angst en overheersing. \u00abDe afschrikkende kracht van macht, en met name van nucleaire afschrikking, belichaamt immers de irrationaliteit van een relatie tussen volkeren die niet is gebaseerd op recht, gerechtigheid en vertrouwen, maar op angst en de overheersing door geweld.\u00bb.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

Laat ethiek voorrang krijgen boven economische belangen<\/h3>\n\n\n\n

Het gaat er niet om, zegt Leo XIV, de gevaren te ontkennen die ons bedreigen als gevolg van de overheersing door anderen. Het gaat in de eerste plaats om de kosten van herbewapening, met alle economische en financi\u00eble belangen die daarmee gepaard gaan. En ten tweede, en nog fundamenteler, om een groot cultureel probleem dat het onderwijsbeleid raakt. Zo wordt de weg van het luisteren, de ontmoeting en de dialoog terzijde geschoven, zoals het Tweede Vaticaans Concilie adviseerde (cf. Gaudium et spes<\/em>, 80).<\/p>\n\n\n\n

Daarom is het enerzijds noodzakelijk om \u00abde enorme concentraties van particuliere economische en financi\u00eble belangen aan de kaak te stellen die de staten in deze richting duwen\u00bb. En tegelijkertijd moet \u00abhet ontwaken van het bewustzijn en het kritisch denken\u00bb worden bevorderd (zie.\u00a0Fratelli tutti<\/em>, 4). \u00a0<\/p>\n\n\n\n

De paus roept ons op onze krachten te bundelen \u00abom samen bij te dragen aan een vrede die ontwapend, een vrede die voortkomt uit openheid en evangelische nederigheid\u00bb. En dit alles \u2013 let wel \u2013 niet alleen als ethisch antwoord, maar ook vanuit het christelijk geloof, dat de eenheid bevordert.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

Het wederzijdse vertrouwen bevorderen<\/strong><\/h5>\n\n\n\n

Om te beginnen is goedheid vanuit christelijk perspectief ontwapenend. Misschien is dat wel de reden waarom God zich als kind heeft geopenbaard. God wilde onze kwetsbaarheid op zich nemen; terwijl wij, zoals paus Franciscus opmerkte,\u00a0\u00ab<\/em>We hebben vaak de neiging om grenzen te ontkennen en kwetsbare en gekwetste mensen uit de weg te gaan, terwijl juist zij de kracht hebben om de koers die we zijn ingeslagen \u2013 als individuen en als gemeenschap \u2013 ter discussie te stellen\u00bb\u00a0<\/em>(Francisco,\u00a0Brief aan de hoofdredacteur van de \u201cCorriere della Sera\u201d,<\/em>\u00a014 maart 2025).\u00a0<\/p>\n\n\n\n

In het grondbeginsel van het christelijke gedachtegoed over vrede (de encycliek\u00a0Pacem in terris,<\/em>\u00a0(uit 1963) stelde de heilige Johannes XXIII een \u00abvolledige ontwapening\u00bb voor, op basis van \u00abeen vernieuwing van het hart en het verstand\u201d\u00bb<\/em>. Zo bevestigt Leopold XIV nu dat de logica van angst en oorlog moet worden vervangen door wederzijds vertrouwen tussen volkeren en naties; zonder toe te geven aan de neiging om\u00a0\u00ab<\/em>\u00bbzelfs gedachten en woorden in wapens veranderen\u201d.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

Religies, zo stelt paus Leo XIV, moeten helpen om deze stap te zetten en niet het tegenovergestelde: het geloof vervangen door politieke strijd, tot het punt waarop \u2013 zo stelt hij op vooruitziende wijze \u2013 \u00abhet nationalisme wordt gezegend en geweld en gewapende strijd religieus worden gerechtvaardigd\u00bb.<\/p>\n\n\n\n

Daarom stelt hij \u2013 en hij richt zich in de eerste plaats tot de gelovigen \u2013 voor: \u00abNaast het handelen wordt het steeds noodzakelijker om het gebed, de spiritualiteit en de oecumenische en interreligieuze dialoog te koesteren als wegen naar vrede en als talen van ontmoeting tussen tradities en culturen.\u201d\u00bb<\/em>.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

En dit heeft een educatieve betekenis: dat elke christelijke gemeenschap een huis van vrede en een school van vrede wordt,\u00a0\u00ab<\/em>waar we leren vijandigheid door middel van dialoog te overwinnen, waar rechtvaardigheid wordt nageleefd en vergeving in ere wordt gehouden; vandaag de dag is het immers meer dan ooit nodig om te laten zien dat vrede geen utopie is, door middel van een attente en vruchtbare pastorale creativiteit\u00bb.<\/p>\n\n\n\n

Dit geldt natuurlijk in het bijzonder voor politici, voegt de opvolger van Petrus eraan toe: \u00abE<\/em>\u00bbHet is de ontwapenende weg van de diplomatie, de bemiddeling en het internationaal recht, die helaas wordt tegengesproken door de steeds vaker voorkomende schendingen van met veel moeite bereikte overeenkomsten, in een context waarin niet de delegitimering, maar juist de versterking van de supranationale instellingen nodig zou zijn.\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Het hart, de geest en het leven ontrafelen<\/strong><\/p>\n\n\n\n

In navolging van zijn voorgangers hekelt Leon XIV het streven naar overheersing en grenzeloze expansie, dat tot stand komt door wanhoop te zaaien en wantrouwen aan te wakkeren, zelfs wanneer dit wordt vermomd als verdediging van bepaalde waarden.<\/p>\n\n\n\n

\u00abTegenover deze strategie \u2013 zo stelt hij voor als vrucht van het Jubileum van de Hoop \u2013 moet de ontwikkeling worden gesteld van bewuste burgermaatschappijen, van vormen van verantwoord verenigingsleven, van ervaringen met geweldloze participatie en van praktijken van herstelrecht op zowel kleine als grote schaal.\u00bb Dit alles is zowel op antropologische als op theologische gronden gebaseerd, met het oog op de menselijke broederschap (vgl. Leo XIII,\u00a0Rerum novarum<\/em>, 35).<\/p>\n\n\n\n

Dit, zo concludeert de paus, vereist, in de eerste plaats voor de gelovigen, \u00abdat zij zich opnieuw als pelgrims gaan zien en in zichzelf beginnen met die ontwapening van het hart, de geest en het leven, waarop God spoedig zal reageren \u2013 met de gave van vrede \u2013 door zijn beloften na te komen\u00bb (vgl. Jes 2, 4-5).\u00a0<\/p>\n\n\n\n

Vruchtbare priesterlijke trouw<\/strong><\/p>\n\n\n\n

De apostolische brief Trouw die toekomst cre\u00ebert<\/em>, ondertekend door Lodewijk XIV op 8 december 2025, werd eind december gepubliceerd.<\/p>\n\n\n\n

De titel bevat al het voorstel dat gericht is aan de priesters en dat aan het begin wordt toegelicht: \u00abVolharden in de missie\u201c apostolisch<\/a> biedt ons de mogelijkheid om ons af te vragen hoe de toekomst van het ambt eruitziet en om anderen te helpen de vreugde van de priesterroeping te ontdekken\u00bb (nr. 1). De \u201cvruchtbare trouw\u201d is een gave die begrepen en ontvangen wordt in het kader van de Kerk en haar zending. Tegelijkertijd speelt het priesterambt een belangrijke rol in de zo verlangde vernieuwing van de Kerk (vgl.\u00a0Optatam totius,<\/em>\u00a0Inleiding).\u00a0<\/p>\n\n\n\n

Vandaar de oproep van Leo XIV om de conciliedecreten opnieuw te lezen\u00a0Optatam totius<\/em>\u00a0y\u00a0Presbyterorum ordinis,<\/em>\u00a0waarbij men de priesterlijke identiteit wilde bevestigen en tegelijkertijd het ambt wilde openstellen voor nieuwe perspectieven op leerstellige verdieping. Een herinterpretatie die moet worden belicht door het feit dat de Kerk na het Concilie \u00abdoor de Heilige Geest is geleid om de leer van het Concilie over haar aard verder uit te werken communioneel <\/em>\u00bbvolgens de synodale en missionaire vorm\u201d (nr. 4).\u00a0<\/p>\n\n\n\n

De gave van God levend houden en de broederschap koesteren<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Geconfronteerd met pijnlijke gebeurtenissen, zoals misbruik of het neerleggen van het ambt door sommige priesters, benadrukt de paus de noodzaak van een genereuze reactie op de ontvangen gave (vgl. 2 Tim. 1:6). De basis hiervoor moet het \u201cnavolgen van Christus\u201d zijn\u201d<\/em>, ondersteund door een alomvattende en voortdurende vorming. In deze vorming ligt de nadruk, al vanaf de seminariefase, op het \u201caffectieve\u201d aspect (leren lief te hebben zoals Jezus), menselijke rijpheid en spirituele standvastigheid. <\/p>\n\n\n\n

\u00abGemeenschap, synodaliteit en zending kunnen immers niet tot stand komen als in het hart van de priesters de verleiding tot zelfgerichtheid geen plaats maakt voor de logica van het luisteren en het dienen\u00bb (nr. 13). Alleen zo zullen zij doeltreffend zijn in hun \u201cdienst\u201d aan God en aan het hun toevertrouwde volk.<\/p>\n\n\n\n

Binnen de fundamentele broederschap die bij christenen ontstaat als gevolg van de doop, bestaat er bij priesters, door het sacrament van de wijding, een bijzondere broederlijke band, die zowel een gave als een taak is. Zo verwoordt het Concilie het: \u00abIeder is met de andere leden van dit presbyterium verbonden door bijzondere banden van apostolische naastenliefde, van bediening en van broederschap\u00bb (Presbyterorum ordinis<\/em>\u00a08).\u00a0<\/p>\n\n\n\n

De paus zegt dat dit in de eerste plaats betekent dat ieder van ons \u00abde verleiding van het individualisme moet weerstaan\u00bb (nr. 15) en dat het een oproep is tot broederschap, die zijn wortels heeft in de eenheid rond de bisschop. Op institutioneel vlak moeten economische gelijkheid, voorzieningen voor ziekte en ouderdom, wederzijdse zorg en ook \u00abmogelijke vormen van samenleven\u00bb worden bevorderd, die de ontwikkeling van het geestelijke en intellectuele leven bevorderen en de mogelijke gevaren van eenzaamheid voorkomen (vgl.\u00a0Presbyterorum ordinis\u00a0<\/em>8).\u00a0<\/p>\n\n\n\n

\n